Từ ngày 01/01/2026, chế độ kế toán đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sẽ chính thức được áp dụng theo Thông tư số 152/2025/TT-BTC ngày 31/12/2025 của Bộ Tài chính, thay thế hoàn toàn Thông tư 88/2021/TT-BTC trước đây. Việc nắm rõ các quy định mới không chỉ giúp hộ kinh doanh thực hiện đúng nghĩa vụ pháp lý mà còn góp phần quản lý hoạt động tài chính minh bạch, hiệu quả và bền vững hơn.
Căn cứ pháp lý và hiệu lực thi hành
-
Căn cứ pháp lý: Thông tư số 152/2025/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 31/12/2025.
-
Hiệu lực thi hành: Áp dụng từ 01/01/2026.
-
Văn bản thay thế: Thông tư 88/2021/TT-BTC.
Thông tư mới được ban hành nhằm chuẩn hóa và thống nhất chế độ kế toán cho hộ kinh doanh trong bối cảnh quản lý thuế ngày càng chặt chẽ, đồng thời tạo điều kiện để hộ kinh doanh từng bước tiếp cận phương thức quản trị tài chính chuyên nghiệp hơn.
Tổng quan về chế độ kế toán hộ kinh doanh
1. Đối tượng áp dụng
Chế độ kế toán theo Thông tư 152/2025/TT-BTC áp dụng cho:
-
Hộ kinh doanh
-
Cá nhân kinh doanh
Bao gồm các mô hình kinh doanh nhỏ lẻ, kinh doanh cá thể, hộ gia đình sản xuất – thương mại – dịch vụ theo quy định của pháp luật.
2. Người làm kế toán cho hộ kinh doanh
Hộ kinh doanh có quyền chủ động trong việc bố trí người làm kế toán, cụ thể:
-
Chủ hộ tự thực hiện công tác kế toán;
-
Thuê dịch vụ kế toán bên ngoài;
-
Hoặc bố trí người thân trong gia đình như: bố, mẹ, vợ, chồng, con, anh chị em ruột… đảm nhiệm việc ghi chép, theo dõi sổ sách kế toán.
Quy định này tạo sự linh hoạt, phù hợp với quy mô và điều kiện thực tế của từng hộ kinh doanh.
3. Quy định về lưu trữ chứng từ, sổ sách
-
Hình thức lưu trữ:
-
Bản giấy, hoặc
-
Phương tiện điện tử theo quy định.
-
-
Thời hạn lưu trữ tối thiểu: 05 năm.
Việc lưu trữ đầy đủ, khoa học là căn cứ quan trọng khi cơ quan thuế kiểm tra, đối chiếu nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh.
Phân loại sổ kế toán theo hình thức nộp thuế
Theo Thông tư 152/2025/TT-BTC, chế độ sổ kế toán của hộ kinh doanh được phân loại theo hình thức và nghĩa vụ nộp thuế, gồm 04 nhóm chính:
Nhóm 1: Không chịu thuế GTGT, không phải nộp thuế TNCN
-
Đặc điểm: Hộ kinh doanh thuộc diện không chịu thuế giá trị gia tăng và không phát sinh nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân.
-
Sổ kế toán áp dụng:
-
Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ
-
Mẫu số: S1a-HKD
-
Đây là nhóm có yêu cầu kế toán đơn giản nhất, chủ yếu tập trung vào việc ghi nhận doanh thu.
Nhóm 2: Nộp thuế GTGT và thuế TNCN theo tỷ lệ % trên doanh thu
-
Đặc điểm:
-
Thuế GTGT và thuế TNCN được tính theo tỷ lệ phần trăm (%) trên doanh thu.
-
-
Sổ kế toán áp dụng:
-
Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ
-
Mẫu số: S2a-HKD
-
-
Lưu ý quan trọng:
-
Hộ kinh doanh phải mở sổ theo từng nhóm ngành nghề nếu các ngành nghề đó có tỷ lệ tính thuế khác nhau.
-
Nhóm này khá phổ biến đối với các hộ kinh doanh dịch vụ, thương mại nhỏ.
Nhóm 3: Nộp thuế GTGT theo tỷ lệ % trên doanh thu và thuế TNCN trên thu nhập tính thuế
-
Đặc điểm:
-
Thuế GTGT tính theo tỷ lệ % trên doanh thu;
-
Thuế TNCN tính trên thu nhập chịu thuế, có xét đến chi phí.
-
-
Hệ thống sổ kế toán áp dụng gồm:
-
Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (Mẫu S2b-HKD);
-
Sổ chi tiết doanh thu, chi phí (Mẫu S2c-HKD);
-
Sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa (Mẫu S2d-HKD);
-
Sổ chi tiết tiền (Mẫu S2e-HKD).
-
Nhóm này yêu cầu quản lý kế toán chặt chẽ hơn, phản ánh đầy đủ doanh thu – chi phí – dòng tiền.
Nhóm 4: Có hoạt động chịu các loại thuế khác
-
Đặc điểm: Hộ kinh doanh có phát sinh các loại thuế khác như:
-
Thuế xuất nhập khẩu (XNK),
-
Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB),
-
Thuế tài nguyên,
-
Thuế bảo vệ môi trường (BVMT), …
-
-
Sổ kế toán áp dụng:
-
Sổ theo dõi nghĩa vụ thuế khác
-
Mẫu số: S3a-HKD
-
Nhóm này thường áp dụng với các hộ kinh doanh có hoạt động đặc thù, chịu sự quản lý chuyên ngành.
Ý nghĩa của việc thực hiện đúng chế độ kế toán
Việc thực hiện đúng và đầy đủ chế độ kế toán theo Thông tư 152/2025/TT-BTC:
-
Là nghĩa vụ pháp lý của hộ kinh doanh;
-
Đồng thời cũng là quyền lợi, giúp:
-
Quản lý doanh thu, chi phí rõ ràng;
-
Hạn chế rủi ro về thuế;
-
Tạo tiền đề cho việc mở rộng quy mô, chuyển đổi mô hình kinh doanh trong tương lai.
-
Kết luận
Thông tư 152/2025/TT-BTC đánh dấu bước chuyển quan trọng trong công tác kế toán đối với hộ kinh doanh, hướng đến sự minh bạch, chuẩn hóa và phù hợp với xu thế quản lý hiện đại. Việc hiểu đúng, áp dụng đúng chế độ kế toán không chỉ giúp hộ kinh doanh tuân thủ pháp luật mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động và tính bền vững trong dài hạn.
Tư Vấn Thuế HD là đơn vị chuyên cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ các vấn đề liên quan đến thuế cho cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp. Với đội ngũ tư vấn có chuyên môn vững và kinh nghiệm thực tiễn, tư vấn thuế HD hỗ trợ khách hàng trong việc kê khai – quyết toán thuế, tư vấn chính sách thuế, rà soát hồ sơ, tối ưu nghĩa vụ thuế hợp pháp và hỗ trợ làm việc với cơ quan thuế khi phát sinh vướng mắc.
Chúng tôi cam kết mang đến giải pháp đúng quy định, rõ ràng và hiệu quả, giúp khách hàng yên tâm trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế. Nếu bạn cần hỗ trợ hoặc tư vấn về thuế, hãy liên hệ với Tư Vấn Thuế HD để được tư vấn kịp thời và phù hợp với nhu cầu thực tế.
Thông tin:
- Website: tuvanthuehd.com
- Địa chỉ: Lô a2d11 Khu đô thị mới Cầu Giấy, số 3 ngõ 84 đường Trần Thái Tông, Phường Cầu Giấy, Thành Phố Hà Nội, Việt Nam.
- SĐT: 036.825.6731 – 034. 943.2286
- Email: [email protected]
