Từ ngày 01/01/2026, chính sách thuế đối với hộ kinh doanh cá thể, đặc biệt là hộ kinh doanh online, sẽ có sự thay đổi quan trọng. Theo Quyết định 3389/QĐ-BTC về đề án xóa bỏ thuế khoán, cơ chế thuế sẽ chuyển từ hình thức ấn định thuế cố định sang tự khai – tự nộp theo doanh thu thực tế.

Đây là bước chuyển lớn trong việc quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ và thương mại điện tử, nhằm đảm bảo tính minh bạch, công bằng và phù hợp với xu hướng số hóa nền kinh tế.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu chi tiết cơ chế thuế mới áp dụng cho hộ kinh doanh từ năm 2026, cách tính thuế, nghĩa vụ của người bán online và những điều cần chuẩn bị từ bây giờ.

Thuế khoán là gì và vì sao sẽ bị bãi bỏ?

Trong nhiều năm qua, thuế khoán là hình thức phổ biến áp dụng cho hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Theo cơ chế này, cơ quan thuế sẽ ước tính doanh thu của hộ kinh doanh và ấn định một mức thuế cố định hàng tháng hoặc hàng năm.

Mặc dù phương thức này giúp đơn giản hóa việc quản lý thuế, nhưng cũng tồn tại nhiều hạn chế như:

• Doanh thu thực tế có thể cao hơn nhiều so với mức ước tính

• Gây thiếu công bằng giữa các hộ kinh doanh

• Khó kiểm soát doanh thu trong môi trường kinh doanh online

• Không phù hợp với thương mại điện tử và thanh toán số

Chính vì vậy, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định 3389/QĐ-BTC, chính thức xóa bỏ cơ chế thuế khoán và chuyển sang hình thức tính thuế theo doanh thu thực tế phát sinh.

Hộ kinh doanh từ năm 2026 sẽ nộp thuế như thế nào?

Theo cơ chế mới, thuế sẽ không còn được tính theo mức ước tính cố định, mà dựa trên doanh thu thực tế phát sinh từ hoạt động bán hàng hoặc cung cấp dịch vụ.

Điều này có nghĩa là:

• Doanh thu cao hơn → thuế cao hơn

• Doanh thu thấp hơn → thuế thấp hơn

Hộ kinh doanh cần tự theo dõi doanh thu và thực hiện nghĩa vụ kê khai thuế theo quy định.

Cơ chế này giúp:

• Phản ánh đúng thực tế hoạt động kinh doanh

• Tăng tính minh bạch và công bằng

• Phù hợp với mô hình kinh doanh online và thương mại điện tử

Trường hợp bán hàng qua sàn thương mại điện tử có thanh toán

Đối với những hộ kinh doanh hoặc cá nhân bán hàng trên sàn thương mại điện tử có tích hợp hệ thống thanh toán, cơ chế thuế sẽ được thực hiện theo hình thức khấu trừ và nộp thay.

Sàn thương mại điện tử sẽ khấu trừ thuế

Khi người bán phát sinh doanh thu từ các sàn có hệ thống thanh toán, sàn thương mại điện tử sẽ thực hiện các nhiệm vụ sau:

• Khấu trừ thuế giá trị gia tăng (GTGT)

• Khấu trừ thuế thu nhập cá nhân (TNCN)

• Nộp thay số thuế này cho cơ quan thuế

Nhờ đó, người bán không cần tự thực hiện việc kê khai lại phần doanh thu đã bị khấu trừ thuế.

Điều này giúp giảm bớt thủ tục hành chính và tạo sự thuận tiện cho người kinh doanh online.

Trường hợp doanh thu dưới 200 triệu đồng/năm

Theo quy định hiện hành, cá nhân có doanh thu dưới 200 triệu đồng/năm có thể không thuộc diện phải nộp thuế.

Trong trường hợp sàn đã khấu trừ thuế trước đó, cá nhân có thể làm thủ tục hoàn thuế đối với phần đã bị khấu trừ.

Quy định này đảm bảo quyền lợi cho những cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ hoặc mới bắt đầu bán hàng online.

Trường hợp sàn thương mại điện tử không có thanh toán

Một số sàn thương mại điện tử hiện nay chỉ đóng vai trò trung gian kết nối người mua và người bán, không trực tiếp tham gia vào quá trình thanh toán.

Trong trường hợp này, người bán phải tự thực hiện nghĩa vụ thuế.

Cụ thể, người bán cần:

• Tự kê khai doanh thu

• Tự nộp thuế cho cơ quan thuế

Việc kê khai có thể thực hiện theo các hình thức:

• Kê khai theo tháng

• Kê khai theo quý

• Kê khai theo từng lần phát sinh doanh thu

Do đó, người bán hàng online cần chủ động quản lý dữ liệu bán hàng và theo dõi doanh thu chính xác.

Cách tính thuế phổ biến đối với bán hàng online

Đối với hoạt động bán hàng hóa thông thường qua mạng, cách tính thuế sẽ dựa trên doanh thu thực tế phát sinh.

Doanh thu tính thuế là gì?

Theo quy định mới, doanh thu tính thuế được xác định là tổng số tiền bán hàng thực tế thu được.

Điều quan trọng cần lưu ý là:

Doanh thu tính thuế không được trừ các chi phí phát sinh, bao gồm:

• Phí sàn thương mại điện tử

• Phí vận chuyển (ship)

• Chiết khấu bán hàng

• Phí quảng cáo

Nói cách khác, toàn bộ tiền bán hàng trước khi trừ chi phí đều được tính là doanh thu chịu thuế.

Tỷ lệ thuế áp dụng đối với bán hàng online

Theo Nghị định 117/2025/NĐ-CP, đối với cá nhân cư trú bán hàng hóa thông thường, mức thuế suất được áp dụng như sau:

• Thuế giá trị gia tăng (GTGT): 1%

• Thuế thu nhập cá nhân (TNCN): 0,5%

Tổng cộng, mức thuế phổ biến là 1,5% trên tổng doanh thu.

Đây là mức thuế được áp dụng phổ biến cho hoạt động bán hàng online, kinh doanh qua mạng xã hội hoặc sàn thương mại điện tử.

Ví dụ cách tính thuế khi bán hàng online

Giả sử một cá nhân bán hàng online có doanh thu 100 triệu đồng mỗi tháng.

Cách tính thuế sẽ như sau:

• Doanh thu: 100.000.000 đồng

• Thuế GTGT: 100.000.000 × 1% = 1.000.000 đồng

• Thuế TNCN: 100.000.000 × 0,5% = 500.000 đồng

Tổng thuế phải nộp:

1.500.000 đồng/tháng

Như vậy, với mức doanh thu 100 triệu đồng, tổng thuế tương đương 1,5% doanh thu.

Người bán hàng online cần lưu ý những gì?

Khi cơ chế thuế mới được áp dụng từ năm 2026, người bán hàng online cần chủ động chuẩn bị để tránh rủi ro về thuế.

Cung cấp đầy đủ mã số thuế

Người bán cần:

• Đăng ký mã số thuế cá nhân

• Cung cấp thông tin định danh chính xác cho sàn thương mại điện tử

Điều này giúp hệ thống tự động khấu trừ và nộp thuế chính xác.

Theo dõi doanh thu trên từng nền tảng

Nhiều người hiện nay bán hàng trên nhiều kênh khác nhau như:

• Sàn thương mại điện tử

• Facebook

• TikTok

• Website riêng

Do đó, người bán cần theo dõi doanh thu của từng nền tảng để đảm bảo kê khai chính xác.

Hợp tác cung cấp hồ sơ khi sàn yêu cầu

Trong quá trình hoạt động, sàn thương mại điện tử có thể yêu cầu:

• Cập nhật thông tin thuế

• Cung cấp giấy tờ xác minh

• Xác nhận doanh thu

Người bán cần hợp tác cung cấp hồ sơ đầy đủ để tránh gián đoạn hoạt động bán hàng.

Thực hiện nghĩa vụ các loại thuế khác nếu phát sinh

Ngoài thuế GTGT và thuế TNCN, một số trường hợp có thể phát sinh thêm:

• Thuế môn bài

• Các nghĩa vụ tài chính khác theo quy định

Do đó, người kinh doanh nên tìm hiểu kỹ quy định để tuân thủ đúng pháp luật.

Ý nghĩa của việc bỏ thuế khoán đối với kinh doanh online

Việc xóa bỏ thuế khoán được xem là bước chuyển quan trọng trong quản lý thuế tại Việt Nam.

Chính sách này giúp:

Minh bạch doanh thu kinh doanh

Doanh thu sẽ được ghi nhận chính xác theo giao dịch thực tế, thay vì dựa trên ước tính.

Tạo sự công bằng giữa các hộ kinh doanh

Những hộ kinh doanh có doanh thu cao sẽ nộp thuế tương xứng, tránh tình trạng chênh lệch như trước.

Phù hợp với nền kinh tế số

Khi thương mại điện tử phát triển mạnh, việc quản lý thuế theo dòng tiền và dữ liệu giao dịch là xu hướng tất yếu.

Kết luận

Từ 01/01/2026, cơ chế thuế đối với hộ kinh doanh sẽ có sự thay đổi lớn khi thuế khoán chính thức bị bãi bỏ và thay thế bằng hình thức tính thuế theo doanh thu thực tế.

Đối với người bán hàng online, điều này đồng nghĩa với việc cần:

• Chủ động quản lý doanh thu

• Hiểu rõ cách tính thuế

• Kê khai và nộp thuế đúng quy định

Kinh doanh online trong thời đại số không chỉ là tăng doanh số bán hàng, mà còn phải tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ thuế và pháp luật.

Chuẩn bị sớm ngay từ bây giờ sẽ giúp hộ kinh doanh hoạt động bền vững, minh bạch và tránh rủi ro về thuế trong tương lai.

Tư vấn Thuế HD là đơn vị chuyên cung cấp các dịch vụ tư vấn thuế chuyên nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp và cá nhân giải quyết toàn diện các vấn đề liên quan đến nghĩa vụ thuế theo đúng quy định của pháp luật. Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, am hiểu sâu về hệ thống chính sách thuế tại Việt Nam, Tư vấn Thuế HD mang đến nhiều giải pháp hiệu quả như: tư vấn chính sách thuế, kê khai và quyết toán thuế, lập báo cáo thuế định kỳ, hoàn thuế, tối ưu chi phí thuế hợp pháp, cũng như hỗ trợ xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình thanh tra, kiểm tra thuế. Luôn đặt lợi ích của khách hàng lên hàng đầu, Tư vấn Thuế HD cam kết cung cấp dịch vụ nhanh chóng, chính xác và bảo mật, giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro pháp lý, tiết kiệm thời gian và tập trung phát triển hoạt động kinh doanh một cách bền vững.

Thông tin:

• Website: tuvanthuehd.com
• Địa chỉ: Lô a2d11 Khu đô thị mới Cầu Giấy, số 3 ngõ 84 đường Trần Thái Tông, Phường Cầu Giấy, Thành Phố Hà Nội, Việt Nam.
• SĐT: 036.825.6731 – 034. 943.2286
• Email: [email protected]