Truy thu thuế thu nhập cá nhân là gì? Mức thu nhập phải nộp thuế TNCN năm 2026

Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) là một trong những khoản nghĩa vụ tài chính quan trọng mà người lao động, cá nhân kinh doanh và nhiều đối tượng có thu nhập khác cần thực hiện theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít trường hợp do kê khai thiếu, nộp sai hoặc chưa cập nhật kịp thời các quy định mới đã dẫn đến tình trạng bị truy thu thuế TNCN. Đây là vấn đề nhận được nhiều sự quan tâm bởi không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi tài chính cá nhân mà còn có thể kéo theo các khoản phạt và tiền chậm nộp nếu không xử lý đúng quy định.

Bước sang năm 2026, nhiều người cũng đặc biệt quan tâm đến mức thu nhập phải nộp thuế TNCN, các khoản giảm trừ cũng như những quy định liên quan đến quyết toán và truy thu thuế hiện hành. Việc nắm rõ các quy định này sẽ giúp cá nhân chủ động hơn trong việc kê khai thuế, đảm bảo tuân thủ pháp luật và tránh phát sinh những rủi ro không đáng có trong quá trình làm việc hoặc kinh doanh. Trong bài viết dưới đây, hãy cùng tìm hiểu truy thu thuế thu nhập cá nhân là gì, nguyên nhân bị truy thu và mức thu nhập phải nộp thuế TNCN năm 2026 theo quy định mới nhất.

Truy thu thuế thu nhập cá nhân là gì?

Hiện nay, pháp luật chưa có quy định cụ thể về khái niệm “truy thu thuế” hay “truy thu thuế thu nhập cá nhân”. Tuy nhiên, có thể hiểu đây là việc cơ quan Thuế yêu cầu cá nhân hoặc tổ chức nộp bổ sung phần thuế còn thiếu do chưa kê khai, kê khai không chính xác hoặc có hành vi che giấu thu nhập nhằm trốn tránh nghĩa vụ thuế. Việc truy thu thường được thực hiện sau quá trình thanh tra, kiểm tra hoặc đối chiếu dữ liệu từ cơ quan chức năng.

Thu nhập bao nhiêu phải nộp thuế thu nhập cá nhân năm 2026?

Ngày 10/12/2025, Quốc hội đã thông qua Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 và luật này chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

Theo Điều 10 của luật, mức giảm trừ gia cảnh dành cho người nộp thuế được quy định như sau:

• Người nộp thuế được giảm trừ 15,5 triệu đồng/tháng, tương đương 186 triệu đồng/năm.
• Mỗi người phụ thuộc được giảm trừ thêm 6,2 triệu đồng/tháng.

Ngoài ra, mức giảm trừ gia cảnh có thể được điều chỉnh tùy theo tình hình kinh tế – xã hội và biến động giá cả trong từng thời kỳ. Việc tính giảm trừ cho người phụ thuộc phải bảo đảm nguyên tắc mỗi người phụ thuộc chỉ được tính một lần cho một người nộp thuế.

Người phụ thuộc bao gồm con chưa thành niên, người không còn khả năng lao động, cha mẹ đã hết tuổi lao động hoặc các cá nhân không nơi nương tựa mà người nộp thuế có trách nhiệm trực tiếp nuôi dưỡng theo quy định pháp luật.

Như vậy, đối với cá nhân không có người phụ thuộc, nếu tổng thu nhập từ tiền lương, tiền công sau khi trừ các khoản được miễn, giảm đạt từ 15,5 triệu đồng/tháng trở lên thì sẽ thuộc diện phải nộp thuế thu nhập cá nhân.

Lưu ý, mức thu nhập dùng để tính thuế là phần thu nhập còn lại sau khi đã trừ các khoản như:

• Bảo hiểm bắt buộc, quỹ hưu trí tự nguyện;
• Các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học;
• Thu nhập được miễn thuế theo quy định;
• Một số khoản phụ cấp, trợ cấp và khoản hỗ trợ không tính thuế như tiền ăn trưa, phụ cấp đặc thù,…

Đối với người có người phụ thuộc, mỗi người phụ thuộc sẽ được giảm thêm 6,2 triệu đồng/tháng trước khi xác định thu nhập tính thuế.

Dưới đây là bảng tham khảo mức thu nhập từ tiền lương, tiền công phải nộp thuế thu nhập cá nhân theo số lượng người phụ thuộc mà người nộp thuế đăng ký giảm trừ gia cảnh:

Có thể thấy, số lượng người phụ thuộc càng nhiều thì mức giảm trừ gia cảnh càng cao, đồng nghĩa với việc ngưỡng thu nhập phải đóng thuế thu nhập cá nhân cũng sẽ tăng tương ứng. Đây là căn cứ quan trọng giúp người lao động xác định nghĩa vụ thuế của mình theo quy định mới áp dụng từ năm 2026.

Thời hạn truy thu thuế thu nhập cá nhân là bao lâu?

Theo quy định tại khoản 6 Điều 8 Nghị định 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn, thời hạn truy thu thuế được xác định như sau:

Trường hợp đã hết thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính về thuế, người nộp thuế sẽ không còn bị xử phạt hành chính. Tuy nhiên, cá nhân hoặc tổ chức vi phạm vẫn phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước, bao gồm số tiền thuế còn thiếu, tiền thuế trốn, khoản thuế được miễn, giảm hoặc hoàn không đúng quy định cùng với tiền chậm nộp phát sinh.

Đối với thuế thu nhập cá nhân, cơ quan Thuế có quyền truy thu trong thời hạn 10 năm trở về trước tính từ thời điểm phát hiện hành vi vi phạm. Điều này đồng nghĩa, dù đã hết thời gian xử phạt hành chính, người lao động vẫn phải nộp lại đầy đủ khoản thuế chưa thực hiện nghĩa vụ.

Riêng trường hợp cá nhân không đăng ký thuế theo quy định, cơ quan chức năng có thể truy thu toàn bộ số tiền thuế còn thiếu, số tiền trốn thuế và tiền chậm nộp cho toàn bộ thời gian trước đó kể từ ngày phát hiện hành vi vi phạm, không bị giới hạn trong phạm vi 10 năm.

Ngoài ra, quy định về thời hạn truy thu nêu trên chủ yếu áp dụng đối với các khoản thuế do cá nhân, tổ chức tự kê khai và tự nộp vào ngân sách nhà nước. Đối với một số khoản thu khác như nghĩa vụ tài chính liên quan đến đất đai, thời hạn truy thu sẽ được xác định theo quy định pháp luật chuyên ngành có liên quan.

Kết luận

Truy thu thuế thu nhập cá nhân là vấn đề mà bất kỳ cá nhân có phát sinh thu nhập chịu thuế nào cũng cần quan tâm để tránh những rủi ro liên quan đến tài chính và pháp lý. Việc hiểu rõ nguyên nhân dẫn đến truy thu thuế, các trường hợp phải kê khai bổ sung cũng như mức thu nhập thuộc diện chịu thuế TNCN trong năm 2026 sẽ giúp người nộp thuế chủ động hơn trong việc quản lý thu nhập và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với cơ quan thuế.

Trong bối cảnh chính sách thuế ngày càng được hoàn thiện và công tác quản lý thuế được tăng cường bằng công nghệ số, việc kê khai trung thực, chính xác và cập nhật kịp thời các quy định mới là điều hết sức cần thiết. Hy vọng rằng những thông tin trong bài viết sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về quy định truy thu thuế TNCN cũng như mức thu nhập phải nộp thuế năm 2026, từ đó hạn chế sai sót và đảm bảo quyền lợi của mình trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế.

Tư vấn Thuế HD là đơn vị chuyên cung cấp dịch vụ tư vấn thuế toàn diện, hỗ trợ doanh nghiệp và cá nhân giải quyết hiệu quả mọi vấn đề liên quan đến thuế theo đúng quy định pháp luật. Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, am hiểu sâu sắc hệ thống chính sách thuế và luôn cập nhật kịp thời các quy định mới nhất, công ty mang đến các giải pháp chuyên nghiệp như: tư vấn chính sách thuế, kê khai – báo cáo thuế định kỳ, quyết toán thuế, hoàn thuế, rà soát hồ sơ, kiểm soát rủi ro và hỗ trợ làm việc với cơ quan thuế trong các đợt thanh tra, kiểm tra. Không chỉ chú trọng tính chính xác và minh bạch trong từng dịch vụ, Tư vấn Thuế HD còn giúp khách hàng tối ưu nghĩa vụ thuế hợp pháp, tiết kiệm thời gian, chi phí và nâng cao hiệu quả quản trị tài chính. Với phương châm lấy uy tín và sự hài lòng của khách hàng làm nền tảng phát triển, công ty luôn đồng hành cùng doanh nghiệp trên hành trình phát triển ổn định và bền vững.

Thông tin:

• Website: tuvanthuehd.com
• Địa chỉ: Lô a2d11 Khu đô thị mới Cầu Giấy, số 3 ngõ 84 đường Trần Thái Tông, Phường Cầu Giấy, Thành Phố Hà Nội, Việt Nam.
• SĐT: 036.825.6731 – 034. 943.2286
• Email: [email protected]