• Home
  • »
  • Tin tức
  • »
  • Giải Thể Doanh Nghiệp 2026: Ai Được Ưu Tiên Thanh Toán Trước? Tài Sản Còn Dư Thuộc Về Ai?

Giải Thể Doanh Nghiệp 2026: Ai Được Ưu Tiên Thanh Toán Trước? Tài Sản Còn Dư Thuộc Về Ai?

Giải thể doanh nghiệp không chỉ đơn thuần là chấm dứt hoạt động kinh doanh mà còn kéo theo nhiều vấn đề pháp lý và tài chính cần được giải quyết, đặc biệt là việc thanh toán các khoản nợ và phân chia tài sản còn lại. Trên thực tế, khi doanh nghiệp tiến hành giải thể, không phải chủ nợ nào cũng được thanh toán ngang nhau hoặc theo thứ tự tùy ý. Pháp luật đã quy định cụ thể thứ tự ưu tiên thanh toán nhằm bảo vệ quyền lợi của người lao động, cơ quan thuế và các tổ chức, cá nhân có liên quan. Bên cạnh đó, một vấn đề cũng khiến nhiều chủ doanh nghiệp quan tâm là sau khi hoàn tất nghĩa vụ tài chính, phần tài sản còn dư sẽ thuộc về ai và được phân chia như thế nào giữa các thành viên hoặc cổ đông? Vậy giải thể doanh nghiệp năm 2026, ai được ưu tiên thanh toán trước, tài sản còn dư thuộc về ai và việc phân chia phải tuân theo nguyên tắc nào? Hãy cùng tìm hiểu những quy định pháp luật mới nhất để nắm rõ quyền lợi, trách nhiệm của từng bên và tránh những tranh chấp không đáng có trong quá trình giải thể doanh nghiệp.

Giải Thể Doanh Nghiệp 2026: Ai Được Ưu Tiên Thanh Toán Trước? Tài Sản Còn Dư Thuộc Về Ai?
Giải Thể Doanh Nghiệp 2026: Ai Được Ưu Tiên Thanh Toán Trước? Tài Sản Còn Dư Thuộc Về Ai?

Thứ tự ưu tiên thanh toán khi giải thể doanh nghiệp năm 2026 được quy định ra sao? Phần tài sản còn lại thuộc về ai?

Khi tiến hành giải thể, doanh nghiệp không chỉ cần hoàn tất các thủ tục pháp lý mà còn phải kiểm kê tài sản, xác định đầy đủ các khoản nợ và thực hiện thanh toán theo đúng thứ tự ưu tiên do pháp luật quy định. Đây là vấn đề quan trọng nhằm bảo đảm quyền lợi của người lao động, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với Nhà nước và giải quyết trách nhiệm tài chính đối với các chủ thể có liên quan.

Căn cứ Điều 94 Bộ luật Dân sự 2015 về thanh toán tài sản của pháp nhân bị giải thể, tài sản của pháp nhân phải được sử dụng để thanh toán các khoản chi phí và nghĩa vụ theo trình tự cụ thể. Theo đó, thứ tự ưu tiên thanh toán khi giải thể doanh nghiệp được xác định như sau:

Thứ nhất, thanh toán chi phí giải thể doanh nghiệp.

Đây là những khoản chi cần thiết phát sinh trong quá trình thực hiện các công việc phục vụ việc chấm dứt hoạt động của doanh nghiệp. Các khoản chi phí này được ưu tiên thanh toán trước những nghĩa vụ tài chính khác.

Thứ hai, giải quyết đầy đủ quyền lợi của người lao động.

Doanh nghiệp có trách nhiệm thanh toán các khoản tiền lương còn nợ, trợ cấp thôi việc, các khoản bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và những quyền lợi khác của người lao động theo quy định pháp luật. Đồng thời, doanh nghiệp phải bảo đảm thực hiện các cam kết về quyền lợi đã được ghi nhận trong thỏa ước lao động tập thể và hợp đồng lao động đã ký kết.

Thứ ba, thanh toán các khoản nợ thuế và nghĩa vụ nợ khác.

Sau khi xử lý chi phí giải thể và các quyền lợi của người lao động, doanh nghiệp tiếp tục sử dụng tài sản còn lại để thanh toán các khoản thuế phải nộp cho Nhà nước cùng những khoản nợ khác theo quy định.

Vậy phần tài sản còn dư sau khi thanh toán toàn bộ chi phí giải thể và các khoản nợ sẽ thuộc về ai?

Theo khoản 2 Điều 94 Bộ luật Dân sự 2015, sau khi đã hoàn thành việc thanh toán chi phí giải thể và tất cả các khoản nợ, phần tài sản còn lại về nguyên tắc sẽ được phân chia cho chủ sở hữu pháp nhân hoặc các thành viên góp vốn, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Riêng đối với quỹ xã hội và quỹ từ thiện, tài sản còn lại sau khi thanh toán các khoản chi phí và nghĩa vụ được chuyển giao cho quỹ khác có cùng mục đích hoạt động. Nếu không có quỹ phù hợp tiếp nhận hoặc quỹ bị giải thể do hoạt động vi phạm điều cấm của luật, trái đạo đức xã hội thì phần tài sản còn lại thuộc về Nhà nước.

Như vậy, doanh nghiệp khi giải thể cần tuân thủ đúng thứ tự thanh toán: chi phí giải thể, quyền lợi của người lao động, sau đó đến các khoản nợ thuế và những khoản nợ khác. Chỉ khi toàn bộ nghĩa vụ đã được thanh toán, phần tài sản còn dư mới được xử lý theo quy định để phân chia cho chủ sở hữu hoặc các thành viên góp vốn.

Các trường hợp doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục giải thể theo quy định pháp luật

Không phải mọi doanh nghiệp ngừng kinh doanh đều đương nhiên được xem là đã giải thể. Việc chấm dứt tư cách pháp lý của doanh nghiệp phải thuộc những trường hợp luật định và đáp ứng đầy đủ các điều kiện liên quan.

Căn cứ khoản 1 Điều 207 Luật Doanh nghiệp 2020, được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 23 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Doanh nghiệp năm 2025, doanh nghiệp thuộc một trong các trường hợp dưới đây sẽ phải thực hiện thủ tục giải thể:

Trường hợp 1: Hết thời hạn hoạt động theo Điều lệ công ty nhưng không được gia hạn.

Khi thời hạn hoạt động đã được quy định trong Điều lệ công ty kết thúc mà doanh nghiệp không có quyết định gia hạn, đây là một trong những căn cứ để tiến hành giải thể.

Trường hợp 2: Giải thể theo quyết định của chủ sở hữu hoặc cơ quan có thẩm quyền trong doanh nghiệp.

Tùy thuộc vào loại hình doanh nghiệp, quyết định giải thể được thông qua bởi chủ thể có thẩm quyền tương ứng, cụ thể:

  • Đối với doanh nghiệp tư nhân: Do chủ doanh nghiệp quyết định.
  • Đối với công ty hợp danh: Do Hội đồng thành viên quyết định.
  • Đối với công ty trách nhiệm hữu hạn: Do Hội đồng thành viên hoặc chủ sở hữu công ty quyết định, tùy theo mô hình tổ chức.
  • Đối với công ty cổ phần: Do Đại hội đồng cổ đông thông qua.

Trường hợp 3: Không còn đáp ứng yêu cầu về số lượng thành viên hoặc cổ đông tối thiểu.

Nếu doanh nghiệp không duy trì đủ số lượng thành viên hoặc cổ đông tối thiểu theo quy định của Luật Doanh nghiệp trong thời gian 06 tháng liên tục mà không thực hiện thủ tục chuyển đổi loại hình doanh nghiệp phù hợp, doanh nghiệp thuộc trường hợp phải giải thể.

Trường hợp 4: Bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

Việc doanh nghiệp bị cơ quan có thẩm quyền thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp cũng là căn cứ để tiến hành giải thể, ngoại trừ trường hợp có quy định khác theo Luật Quản lý thuế.

Lưu ý về điều kiện giải thể doanh nghiệp:

Mặc dù thuộc một trong các trường hợp nêu trên, doanh nghiệp vẫn phải đáp ứng những điều kiện pháp lý nhất định mới có thể hoàn tất thủ tục giải thể. Cụ thể, doanh nghiệp phải bảo đảm thanh toán hết các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác, đồng thời không đang trong quá trình giải quyết tranh chấp tại Tòa án hoặc Trọng tài.

Đối với doanh nghiệp bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, người quản lý có liên quan và doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm liên đới về các khoản nợ theo quy định pháp luật.

Thời hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế khi giải thể doanh nghiệp là bao nhiêu ngày?

Khi thực hiện giải thể, doanh nghiệp cần đặc biệt quan tâm đến thời hạn hoàn thành nghĩa vụ kê khai và quyết toán thuế. Đây là một trong những công việc quan trọng cần xử lý trước khi hoàn tất thủ tục chấm dứt hoạt động và mã số thuế.

Theo điểm b khoản 5 Điều 10 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, thời hạn nộp hồ sơ khai quyết toán thuế đối với trường hợp giải thể doanh nghiệp là chậm nhất ngày thứ 45 kể từ ngày người nộp thuế có quyết định về việc giải thể.

Quy định này được đặt ra nhằm bảo đảm cơ quan thuế có căn cứ kiểm tra, xác định các khoản thuế doanh nghiệp còn phải thực hiện trước khi chấm dứt hoạt động. Vì vậy, ngay sau khi có quyết định giải thể, doanh nghiệp cần chủ động rà soát hồ sơ kế toán, doanh thu, chi phí, hóa đơn và các nghĩa vụ thuế phát sinh để chuẩn bị hồ sơ quyết toán đúng thời hạn.

Cụ thể, khoản 5 Điều 10 Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định thời hạn nộp hồ sơ khai thuế đối với các trường hợp phải thực hiện quyết toán thuế như sau:

  • Đối với kỳ quyết toán thuế thông thường: Hồ sơ khai quyết toán phải được nộp chậm nhất vào ngày cuối cùng của tháng thứ 03, tính từ ngày kết thúc kỳ quyết toán thuế.
  • Đối với trường hợp chấm dứt hoạt động, giải thể, phá sản hoặc thực hiện các thủ tục tổ chức lại doanh nghiệp: Thời hạn nộp hồ sơ là chậm nhất ngày thứ 45 kể từ ngày người nộp thuế có quyết định về việc chấm dứt hoạt động, giải thể, phá sản, chấm dứt hợp đồng, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, chia, tách, sáp nhập hoặc hợp nhất.
  • Đối với cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công trực tiếp thực hiện quyết toán thuế thu nhập cá nhân: Thời hạn nộp hồ sơ chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ 04 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch. Trường hợp cá nhân có thời gian hiện diện tại Việt Nam dưới 183 ngày trong một năm dương lịch nhưng tính trong 12 tháng liên tục kể từ ngày đầu tiên có mặt tại Việt Nam lại đạt từ 183 ngày trở lên, thời hạn quyết toán thuế của năm đầu tiên chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ 04 kể từ ngày kết thúc tháng tính đủ 12 tháng liên tục.
  • Đối với cá nhân cư trú là người nước ngoài kết thúc hợp đồng lao động tại Việt Nam và chuẩn bị xuất cảnh: Hồ sơ quyết toán thuế phải được nộp trước thời điểm xuất cảnh, nhưng không được muộn hơn 45 ngày kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động.

Như vậy, đối với doanh nghiệp thực hiện giải thể, mốc thời gian cần đặc biệt lưu ý là 45 ngày kể từ ngày có quyết định giải thể để hoàn thành việc nộp hồ sơ khai quyết toán thuế thuộc trường hợp áp dụng quy định này. Doanh nghiệp nên chủ động chuẩn bị hồ sơ và xử lý các nghĩa vụ thuế còn tồn đọng, tránh để quá hạn dẫn đến nguy cơ bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế.

Kết luận

Việc xác định đúng thứ tự ưu tiên thanh toán và quyền sở hữu đối với tài sản còn lại là những nội dung đặc biệt quan trọng trong quá trình giải thể doanh nghiệp. Theo đó, doanh nghiệp cần thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thanh toán các khoản nợ theo thứ tự pháp luật quy định, trong đó cần đặc biệt chú ý đến tiền lương, trợ cấp thôi việc, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp của người lao động và các nghĩa vụ thuế trước khi xem xét phân chia phần tài sản còn lại. Chỉ sau khi các khoản nợ và nghĩa vụ tài chính đã được thanh toán đầy đủ, phần tài sản còn dư mới được phân chia cho chủ doanh nghiệp tư nhân, thành viên hoặc cổ đông theo loại hình doanh nghiệp và tỷ lệ sở hữu tương ứng. Việc nắm vững các quy định về giải thể doanh nghiệp năm 2026, thứ tự ưu tiên thanh toán và phân chia tài sản còn lại không chỉ giúp doanh nghiệp thực hiện đúng quy trình pháp lý mà còn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động, chủ nợ và các chủ sở hữu. Hy vọng những thông tin trong bài viết sẽ giúp bạn hiểu rõ các nguyên tắc cần thiết, chủ động xử lý nghĩa vụ tài chính và hạn chế tối đa tranh chấp phát sinh khi doanh nghiệp chấm dứt hoạt động.

Dịch vụ giải thể doanh nghiệp tại Công ty Tư vấn Thuế HD là giải pháp hỗ trợ các doanh nghiệp hoàn tất thủ tục chấm dứt hoạt động kinh doanh một cách nhanh chóng, đúng quy định pháp luật và hạn chế tối đa những rủi ro phát sinh. Với đội ngũ chuyên viên am hiểu pháp luật doanh nghiệp và chính sách thuế, Tư vấn Thuế HD cung cấp dịch vụ giải thể doanh nghiệp trọn gói, từ tư vấn điều kiện giải thể, rà soát hồ sơ pháp lý, thực hiện thủ tục quyết toán và hoàn thành nghĩa vụ thuế đến soạn thảo, nộp hồ sơ giải thể tại cơ quan có thẩm quyền. Không chỉ giúp khách hàng tiết kiệm thời gian, công sức và chi phí, Tư vấn Thuế HD còn đồng hành trong quá trình xử lý các vấn đề liên quan đến hóa đơn, sổ sách kế toán, công nợ và nghĩa vụ tài chính trước khi doanh nghiệp chính thức chấm dứt hoạt động. Với phương châm làm việc tận tâm, chuyên nghiệp và minh bạch, chúng tôi cam kết mang đến dịch vụ giải thể doanh nghiệp hiệu quả, giúp khách hàng an tâm hoàn tất các thủ tục cần thiết và hạn chế tối đa những vướng mắc pháp lý về sau.

Thông tin:

  • Website: tuvanthuehd.com
  • Địa chỉ: Lô a2d11 Khu đô thị mới Cầu Giấy, số 3 ngõ 84 đường Trần Thái Tông, Phường Cầu Giấy, Thành Phố Hà Nội, Việt Nam.
  • SĐT: 036.825.6731
  • Email: [email protected]
Bài viết liên quan
Chat Zalo
Gọi ngay
036 825 6731