Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) là một trong những sắc thuế tác động trực tiếp đến người lao động, chuyên gia, nhà quản lý và cả cá nhân kinh doanh có thu nhập phát sinh tại Việt Nam. Trong đó, mức giảm trừ gia cảnh được xem là yếu tố cốt lõi quyết định số thuế thực tế phải nộp, bởi đây là khoản được trừ trước khi tính thuế nhằm đảm bảo quyền lợi và khả năng đóng góp phù hợp với điều kiện sống của người nộp thuế.

Bước sang năm 2026, nhiều người lao động đặc biệt quan tâm đến câu hỏi: Cách tính thuế thu nhập cá nhân 2026 theo mức giảm trừ gia cảnh mới nhất được xác định như thế nào? Việc cập nhật kịp thời quy định mới không chỉ giúp người nộp thuế tính đúng số tiền phải nộp, mà còn tránh tình trạng khấu trừ sai, quyết toán thiếu hoặc nộp thừa thuế kéo dài. Đối với doanh nghiệp, bộ phận kế toán – nhân sự cũng cần nắm chắc công thức tính thuế theo biểu thuế lũy tiến từng phần, điều kiện đăng ký người phụ thuộc và các khoản giảm trừ hợp lệ để thực hiện khấu trừ đúng quy định.

Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng biến động, mức giảm trừ gia cảnh luôn là nội dung được dư luận quan tâm vì ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập thực nhận của người lao động. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết cơ sở pháp lý áp dụng năm 2026, công thức tính thuế theo từng bước, cách xác định thu nhập tính thuế sau giảm trừ, cũng như ví dụ minh họa cụ thể giúp bạn đọc dễ dàng áp dụng vào thực tế.

Thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương, tiền công năm 2026: Những điểm mới đáng chú ý

Từ kỳ tính thuế năm 2026, thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công được áp dụng theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025. Cách tính thuế tiếp tục phụ thuộc vào tình trạng cư trú của người nộp thuế (cá nhân cư trú hoặc không cư trú).

Mặc dù vẫn duy trì nguyên tắc tính thuế theo biểu thuế lũy tiến từng phần đối với cá nhân cư trú, chính sách năm 2026 có một số điều chỉnh quan trọng theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, cụ thể:

1. Điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh

Áp dụng từ năm 2026:

• Đối với bản thân người nộp thuế:
  Tăng từ 11 triệu đồng/tháng lên 15,5 triệu đồng/tháng
  (tương đương tăng từ 132 triệu đồng/năm lên 186 triệu đồng/năm).

• Đối với mỗi người phụ thuộc:
  Tăng từ 4,4 triệu đồng/tháng lên 6,2 triệu đồng/tháng/người.

Việc nâng mức giảm trừ gia cảnh giúp mở rộng ngưỡng thu nhập chưa phải nộp thuế, qua đó giảm nghĩa vụ thuế thực tế cho nhiều người lao động.

2. Thay đổi biểu thuế lũy tiến từng phần

Biểu thuế được cơ cấu lại theo hướng tinh gọn:

• Giảm từ 7 bậc xuống còn 5 bậc thuế

• Mở rộng khoảng cách giữa các bậc

Các mức thuế suất áp dụng lần lượt là: 5%, 10%, 20%, 30% và 35%

• Thuế suất 5%: áp dụng cho thu nhập tính thuế đến 10 triệu đồng/tháng

• Thuế suất cao nhất 35%: áp dụng cho phần thu nhập vượt trên 100 triệu đồng/tháng

Việc điều chỉnh này góp phần đơn giản hóa cách tính thuế và điều tiết hợp lý hơn theo mức thu nhập.

Cách tính thuế thu nhập cá nhân năm 2026

Đối với cá nhân cư trú

Theo Điều 8 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, thuế TNCN từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú được xác định theo công thức:

1. Công thức tính thuế

Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế × Thuế suất

Trong đó:

Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế – Các khoản giảm trừ

2. Xác định các yếu tố tính thuế

Thu nhập chịu thuế
= Tổng tiền lương, tiền công nhận được
– Các khoản thu nhập được miễn thuế

Các khoản giảm trừ bao gồm:

• Giảm trừ gia cảnh cho bản thân: 15,5 triệu đồng/tháng

• Giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng/người

• Các khoản bảo hiểm bắt buộc theo quy định

• Các khoản đóng góp hợp lệ khác (nếu có)

Thuế suất được áp dụng theo biểu thuế lũy tiến từng phần.

Thời điểm xác định thu nhập tính thuế:
Là thời điểm tổ chức, cá nhân trả thu nhập hoặc thời điểm người lao động thực tế nhận tiền.

3. Ví dụ minh họa

Giả sử một cá nhân có:

• Thu nhập tiền lương: 30 triệu đồng/tháng

• Bảo hiểm bắt buộc: 3 triệu đồng/tháng

• Không có người phụ thuộc

Bước 1: Xác định thu nhập tính thuế

Thu nhập tính thuế = 30 – 15,5 – 3
= 11,5 triệu đồng

Bước 2: Tính thuế theo biểu lũy tiến

• 10 triệu đồng đầu tiên × 5% = 500.000 đồng

• 1,5 triệu đồng tiếp theo × 10% = 150.000 đồng

Tổng thuế phải nộp: 650.000 đồng/tháng

Đối với cá nhân không cư trú

Theo Điều 21 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, cá nhân không cư trú áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản hơn:

• Áp dụng thuế suất cố định 20%

• Không được áp dụng giảm trừ gia cảnh

Công thức:

Thuế TNCN = Tổng tiền lương, tiền công × 20%

Thu nhập tính thuế là khoản tiền người không cư trú nhận được khi thực hiện công việc tại Việt Nam, không phân biệt nơi chi trả.

Mức thu nhập này được xác định sau khi loại trừ:

• Các khoản bảo hiểm bắt buộc

• Đóng góp quỹ hưu trí tự nguyện

• Khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học hợp lệ

• Các khoản thu nhập được miễn thuế

• Một số khoản phụ cấp, trợ cấp và tiền ăn giữa ca theo quy định

KẾT LUẬN

Việc hiểu rõ cách tính thuế thu nhập cá nhân năm 2026 theo mức giảm trừ gia cảnh mới nhất không chỉ giúp người nộp thuế chủ động trong quản lý tài chính cá nhân mà còn đảm bảo thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo đúng quy định pháp luật. Mức giảm trừ gia cảnh đóng vai trò là “ngưỡng bảo vệ thu nhập tối thiểu”, giúp đảm bảo tính công bằng trong điều tiết thuế và phản ánh khả năng đóng góp thực tế của từng cá nhân.

Để tính đúng số thuế phải nộp, người nộp thuế cần thực hiện đầy đủ các bước: xác định tổng thu nhập chịu thuế, trừ các khoản miễn thuế, áp dụng mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân và người phụ thuộc, sau đó tính thuế theo biểu thuế lũy tiến từng phần. Sai sót ở bất kỳ khâu nào cũng có thể dẫn đến chênh lệch số thuế phải nộp, ảnh hưởng đến quyền lợi khi quyết toán cuối năm.

Trong bối cảnh chính sách thuế có thể được điều chỉnh nhằm phù hợp với tình hình kinh tế – xã hội, việc thường xuyên cập nhật quy định mới là điều cần thiết. Trang bị kiến thức đầy đủ về cách tính thuế và mức giảm trừ gia cảnh không chỉ giúp bạn kiểm soát nghĩa vụ thuế một cách chính xác mà còn góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình, đảm bảo sự minh bạch và ổn định trong quá trình lao động, kinh doanh và đầu tư lâu dài.

Tư vấn Thuế HD là đơn vị chuyên sâu trong lĩnh vực tư vấn và cung cấp dịch vụ thuế trọn gói, đáp ứng toàn diện mọi nhu cầu liên quan đến thuế của doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân. Với định hướng hoạt động đặt tính tuân thủ pháp luật, tính chính xác và hiệu quả tài chính lên hàng đầu, Thuế HD không chỉ hỗ trợ khách hàng thực hiện đúng – đủ – kịp thời các nghĩa vụ thuế mà còn đóng vai trò là đối tác tư vấn chiến lược trong quản trị rủi ro và tối ưu hóa chi phí thuế hợp pháp.

Công ty cung cấp đầy đủ mọi dịch vụ liên quan đến tư vấn thuế, từ tư vấn chính sách thuế theo từng ngành nghề, đăng ký và kê khai thuế định kỳ, quyết toán và hoàn thuế, đến xử lý hồ sơ điều chỉnh, giải trình số liệu và các vấn đề phát sinh trong quá trình thanh tra, kiểm tra thuế. Bên cạnh đó, Thuế HD còn hỗ trợ lập và soát xét báo cáo tài chính, xây dựng quy trình quản lý thuế nội bộ và tư vấn tái cấu trúc nghĩa vụ thuế phù hợp với đặc thù hoạt động của từng khách hàng.

Với đội ngũ chuyên viên giàu kinh nghiệm, am hiểu sâu hệ thống pháp luật thuế và luôn cập nhật kịp thời những thay đổi mới nhất của chính sách, Tư vấn Thuế HD cam kết mang đến dịch vụ chuyên nghiệp, bảo mật và đồng hành dài hạn, góp phần tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho sự phát triển bền vững của khách hàng trong môi trường kinh doanh ngày càng đòi hỏi tính minh bạch và chuẩn mực cao.

Thông tin:

• Website: tuvanthuehd.com
• Địa chỉ: Lô a2d11 Khu đô thị mới Cầu Giấy, số 3 ngõ 84 đường Trần Thái Tông, Phường Cầu Giấy, Thành Phố Hà Nội, Việt Nam.
• SĐT: 036.825.6731 – 034. 943.2286
• Email: [email protected]