Trong bối cảnh cơ quan thuế ngày càng tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và siết chặt quản lý hoạt động tài chính doanh nghiệp, các hành vi gian lận thuế bằng việc sử dụng hai hệ thống sổ kế toán đang trở thành vấn đề đặc biệt được quan tâm. Đây không chỉ là hành vi vi phạm nghiêm trọng quy định pháp luật về kế toán và thuế mà còn gây thất thu ngân sách nhà nước, làm ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh minh bạch và công bằng.
Nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thuế và xử lý nghiêm các hành vi trốn thuế, gian lận thuế, Công văn 6094/TCS1-QLDN1 năm 2026 đã đưa ra nhiều nội dung quan trọng liên quan đến việc phát hiện, xác minh và xử lý các doanh nghiệp sử dụng hai hệ thống sổ kế toán để che giấu doanh thu, chi phí hoặc điều chỉnh số liệu nhằm giảm nghĩa vụ thuế phải nộp. Đây được xem là động thái mạnh mẽ của cơ quan chức năng trong việc tăng cường tính minh bạch và kỷ cương trong hoạt động kế toán doanh nghiệp.
Vậy hành vi sử dụng hai hệ thống sổ kế toán bị xử lý như thế nào? Doanh nghiệp có thể đối mặt với những rủi ro pháp lý nào theo quy định mới tại Công văn 6094/TCS1-QLDN1 năm 2026? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây để nắm rõ các quy định quan trọng và tránh những vi phạm không đáng có trong quá trình hoạt động kinh doanh.
Công văn 6094/TCS1-QLDN1 năm 2026: Cảnh báo hành vi gian lận thuế thông qua việc sử dụng song song hai hệ thống sổ kế toán tài chính
Ngày 16/4/2026, Thuế Cơ sở 1 tỉnh Thái Nguyên đã ban hành Công văn 6094/TCS1-QLDN1 nhằm tăng cường công tác tuyên truyền, cảnh báo và ngăn chặn hành vi gian lận thuế liên quan đến việc sử dụng đồng thời nhiều hệ thống sổ kế toán tài chính tại doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh.
Theo nội dung công văn, thông qua quá trình quản lý thuế cũng như phối hợp kiểm tra với các cơ quan chức năng, cơ quan thuế phát hiện vẫn còn tồn tại tình trạng một số doanh nghiệp cố tình sử dụng phần mềm kế toán để vận hành song song từ hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên trong cùng một kỳ kế toán nhằm che giấu doanh thu thực tế và giảm nghĩa vụ thuế phải nộp.
Cụ thể, một hệ thống sổ kế toán được doanh nghiệp sử dụng để kê khai, báo cáo với cơ quan thuế và cơ quan quản lý nhà nước. Trong khi đó, hệ thống còn lại được lưu hành nội bộ nhằm phản ánh đầy đủ doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh thực tế của đơn vị. Việc tồn tại hai bộ số liệu khác nhau này thường được thực hiện với mục đích giảm doanh thu kê khai, tăng chi phí không đúng thực tế hoặc che giấu các khoản thu phát sinh để trốn tránh nghĩa vụ nộp thuế vào ngân sách nhà nước.
Cơ quan thuế khẳng định đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng các quy định của pháp luật về kế toán và quản lý thuế. Hành vi này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến tính minh bạch trong hoạt động tài chính doanh nghiệp mà còn gây thất thu ngân sách nhà nước và tạo môi trường cạnh tranh thiếu công bằng giữa các doanh nghiệp tuân thủ pháp luật và các doanh nghiệp có hành vi gian lận.
Theo khoản 10 Điều 13 Luật Kế toán 2015, pháp luật nghiêm cấm hành vi “lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên hoặc cung cấp, công bố các báo cáo tài chính có số liệu không đồng nhất trong cùng một kỳ kế toán”. Quy định này nhằm đảm bảo mọi hoạt động tài chính, kế toán của doanh nghiệp phải được phản ánh trung thực, đầy đủ và thống nhất trên một hệ thống sổ sách kế toán duy nhất.
Bên cạnh đó, Điều 17 Luật Quản lý thuế 2019 cũng quy định rõ người nộp thuế có trách nhiệm kê khai thuế chính xác, trung thực, đầy đủ và nộp hồ sơ đúng thời hạn; đồng thời phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính trung thực của hồ sơ khai thuế.
Đáng chú ý, Điều 143 Luật Quản lý thuế 2019 xác định hành vi “không ghi chép trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp” là một trong những hành vi trốn thuế. Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp cố tình che giấu doanh thu thông qua việc sử dụng nhiều hệ thống sổ sách có thể bị xem xét xử lý về hành vi trốn thuế theo quy định hiện hành.
Không dừng lại ở xử phạt hành chính, hành vi lập song song nhiều hệ thống sổ kế toán còn có thể bị xử lý hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng. Theo Điều 221 Bộ luật Hình sự 2015 và các văn bản sửa đổi, bổ sung, hành vi “lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên nhằm bỏ ngoài sổ kế toán tài sản, nguồn vốn, kinh phí của đơn vị kế toán” có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.
Như vậy, theo quy định của pháp luật hiện hành, tất cả các nghiệp vụ kinh tế và tài chính phát sinh tại doanh nghiệp đều phải được ghi nhận đầy đủ, trung thực, chính xác và kịp thời trên một hệ thống sổ kế toán thống nhất. Việc cố tình vận hành đồng thời nhiều hệ thống sổ kế toán để che giấu thông tin tài chính là hành vi vi phạm pháp luật có chủ đích và tiềm ẩn rất nhiều rủi ro pháp lý nghiêm trọng.
Ngoài nguy cơ bị xử phạt vi phạm hành chính, doanh nghiệp vi phạm còn có thể bị truy thu thuế, tính tiền chậm nộp, bị thanh tra chuyên sâu hoặc thậm chí bị khởi tố hình sự trong các trường hợp nghiêm trọng. Đồng thời, hành vi này cũng ảnh hưởng lớn đến uy tín, thương hiệu và tính minh bạch tài chính của doanh nghiệp trong quá trình hoạt động, hợp tác và huy động vốn.
Để nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật và chủ động phòng ngừa các hành vi vi phạm, Thuế Cơ sở 1 tỉnh Thái Nguyên đã yêu cầu các doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở kinh doanh nghiêm túc thực hiện đầy đủ các quy định về kế toán và thuế. Trong đó, các đơn vị cần ghi chép đầy đủ, trung thực và chính xác mọi nghiệp vụ kinh tế phát sinh; tuyệt đối không sử dụng hoặc triển khai bất kỳ hình thức nào liên quan đến việc vận hành song song nhiều hệ thống sổ kế toán.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại quy trình kế toán, kê khai thuế và hệ thống phần mềm quản lý nội bộ để kịp thời phát hiện, chấn chỉnh các sai sót nếu có. Đồng thời, người đại diện theo pháp luật, kế toán trưởng và các cá nhân liên quan phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính trung thực và đầy đủ của hồ sơ kế toán, hồ sơ thuế của đơn vị.
Trong thời gian tới, cơ quan thuế cho biết sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và phối hợp với các cơ quan chức năng nhằm kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi gian lận thuế theo đúng quy định của pháp luật hiện hành.
Thời hạn thông báo doanh thu và kê khai thuế hộ kinh doanh năm 2026 theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP như thế nào?
Nghị định 68/2026/NĐ-CP đã đưa ra nhiều quy định mới liên quan đến việc quản lý doanh thu, kê khai và nộp thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Trong đó, nội dung được nhiều hộ kinh doanh quan tâm nhất chính là thời hạn thông báo doanh thu và thời điểm thực hiện kê khai thuế trong năm 2026. Các quy định này được nêu cụ thể tại Điều 8 Nghị định 68/2026/NĐ-CP nhằm tăng cường tính minh bạch, đồng thời giúp cơ quan thuế quản lý doanh thu thực tế hiệu quả hơn.
Theo quy định mới, thời hạn thông báo doanh thu và kê khai thuế của hộ kinh doanh sẽ được xác định dựa trên mức doanh thu phát sinh trong năm, cụ thể như sau:
Đối với hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm
Trường hợp hộ kinh doanh có tổng doanh thu thực tế phát sinh trong năm dưới 500 triệu đồng thì không phải thực hiện kê khai thuế định kỳ theo tháng hoặc theo quý. Tuy nhiên, hộ kinh doanh vẫn có trách nhiệm thông báo doanh thu thực tế phát sinh với cơ quan thuế quản lý trực tiếp.
Thời hạn thực hiện thông báo chậm nhất là ngày 31/01 của năm dương lịch kế tiếp năm phát sinh doanh thu.
Quy định này nhằm giúp cơ quan thuế có cơ sở theo dõi hoạt động kinh doanh thực tế của hộ kinh doanh, đồng thời tạo điều kiện đơn giản hóa thủ tục kê khai đối với các trường hợp có quy mô nhỏ.
Đối với hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm
Khi doanh thu phát sinh vượt mức 500 triệu đồng/năm, hộ kinh doanh sẽ phải chuyển sang thực hiện nghĩa vụ khai thuế và nộp thuế theo định kỳ kể từ quý phát sinh doanh thu vượt ngưỡng quy định.
Tùy theo quy mô doanh thu trong năm mà kỳ khai thuế sẽ được áp dụng theo quý hoặc theo tháng:
| Doanh thu năm | Kỳ khai thuế áp dụng | Thời hạn nộp hồ sơ khai thuế |
|---|---|---|
| Dưới 50 tỷ đồng/năm | Khai thuế theo quý | Chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng đầu tiên của quý tiếp theo |
| Trên 50 tỷ đồng/năm | Khai thuế theo tháng | Chậm nhất là ngày 20 của tháng kế tiếp tháng phát sinh nghĩa vụ thuế |
Như vậy, các hộ kinh doanh có quy mô doanh thu lớn sẽ phải thực hiện kê khai thường xuyên hơn nhằm đảm bảo việc quản lý thuế được kịp thời, minh bạch và sát với tình hình kinh doanh thực tế.
Lưu ý quan trọng đối với hồ sơ khai thuế theo tháng năm 2026
Ngoài các quy định nêu trên, Nghị định 68/2026/NĐ-CP cũng có hướng dẫn riêng đối với giai đoạn đầu áp dụng kê khai thuế theo tháng trong năm 2026.
Cụ thể, trường hợp hộ kinh doanh thuộc diện khai thuế theo tháng thì hồ sơ khai thuế của tháng 01, tháng 02 và tháng 03 năm 2026 sẽ được nộp gộp cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp chậm nhất vào ngày 20/4/2026 theo quy định tại khoản 1 Điều 18 Nghị định 68/2026/NĐ-CP.
Đây là quy định chuyển tiếp nhằm tạo điều kiện cho hộ kinh doanh có thêm thời gian làm quen với cơ chế kê khai mới, đồng thời hỗ trợ cơ quan thuế trong quá trình triển khai và đồng bộ hệ thống quản lý dữ liệu.
Hộ kinh doanh cần lưu ý gì để tránh vi phạm?
Việc xác định đúng doanh thu thực tế và thực hiện kê khai đúng thời hạn là trách nhiệm quan trọng của hộ kinh doanh theo quy định của pháp luật thuế hiện hành. Nếu chậm thông báo doanh thu, chậm nộp hồ sơ khai thuế hoặc kê khai không trung thực, hộ kinh doanh có thể bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế, truy thu số thuế còn thiếu và tính tiền chậm nộp theo quy định.
Do đó, hộ kinh doanh nên chủ động theo dõi doanh thu phát sinh trong năm, lưu trữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ và thường xuyên cập nhật các quy định thuế mới để thực hiện nghĩa vụ tài chính đúng quy định, hạn chế rủi ro pháp lý trong quá trình hoạt động kinh doanh.
Kết luận
Có thể thấy, việc sử dụng hai hệ thống sổ kế toán để gian lận thuế là hành vi vi phạm nghiêm trọng pháp luật về thuế và kế toán, tiềm ẩn nhiều hệ lụy lớn đối với doanh nghiệp. Với Công văn 6094/TCS1-QLDN1 năm 2026, cơ quan thuế đã thể hiện rõ quan điểm tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp cố tình che giấu doanh thu, sai lệch số liệu tài chính nhằm trốn tránh nghĩa vụ thuế.
Không chỉ đối mặt với nguy cơ bị truy thu thuế, xử phạt vi phạm hành chính, doanh nghiệp vi phạm còn có thể bị áp dụng các biện pháp xử lý nặng hơn nếu hành vi đủ yếu tố cấu thành vi phạm nghiêm trọng theo quy định pháp luật. Điều này cho thấy việc xây dựng hệ thống kế toán minh bạch, trung thực và tuân thủ đúng quy định hiện hành không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với mọi doanh nghiệp.
Hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ hơn về nội dung Công văn 6094/TCS1-QLDN1 năm 2026 cũng như cách xử lý hành vi gian lận thuế bằng hai hệ thống sổ kế toán. Việc chủ động cập nhật quy định pháp luật mới và thực hiện đúng nghĩa vụ kế toán – thuế sẽ là giải pháp quan trọng giúp doanh nghiệp hoạt động bền vững, hạn chế rủi ro pháp lý và nâng cao uy tín trên thị trường.
Tư vấn Thuế HD là đơn vị chuyên cung cấp các giải pháp tư vấn thuế và kế toán toàn diện dành cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân trên toàn quốc. Với đội ngũ chuyên viên giàu kinh nghiệm, am hiểu sâu sắc quy định pháp luật về thuế và tài chính, công ty luôn đồng hành cùng khách hàng trong quá trình kê khai, quyết toán, hoàn thuế, báo cáo tài chính cũng như xử lý các vấn đề phát sinh liên quan đến thuế. Không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu chi phí và hạn chế rủi ro pháp lý, Tư vấn Thuế HD còn mang đến dịch vụ chuyên nghiệp, nhanh chóng và minh bạch, giúp khách hàng yên tâm tập trung phát triển hoạt động kinh doanh. Với phương châm đặt uy tín và hiệu quả lên hàng đầu, công ty ngày càng khẳng định vị thế là đối tác tư vấn thuế đáng tin cậy của nhiều doanh nghiệp lớn nhỏ hiện nay.
Thông tin:
- Website: tuvanthuehd.com
- Địa chỉ: Lô a2d11 Khu đô thị mới Cầu Giấy, số 3 ngõ 84 đường Trần Thái Tông, Phường Cầu Giấy, Thành Phố Hà Nội, Việt Nam.
- SĐT: 036.825.6731 – 034. 943.2286
- Email: [email protected]
