Trong hệ thống thuế thu nhập cá nhân, “giảm trừ gia cảnh” không chỉ là một thuật ngữ mang tính kỹ thuật mà còn là yếu tố cốt lõi quyết định trực tiếp đến số thuế mà mỗi cá nhân phải nộp. Hiểu một cách đơn giản, đây là khoản thu nhập tối thiểu được pháp luật cho phép trừ ra trước khi tính thuế, nhằm đảm bảo người nộp thuế vẫn có đủ điều kiện trang trải các nhu cầu thiết yếu cho bản thân và những người phụ thuộc. Chính vì vậy, việc nắm rõ quy định về giảm trừ gia cảnh không chỉ giúp cá nhân thực hiện đúng nghĩa vụ thuế mà còn là cách tối ưu hóa quyền lợi tài chính một cách hợp pháp.
Đáng chú ý, trong giai đoạn từ năm 2020 đến 2026, chính sách giảm trừ gia cảnh tại Việt Nam đã có những điều chỉnh quan trọng nhằm phù hợp hơn với biến động kinh tế – xã hội và mức sống thực tế. Nếu như từ năm 2020 đến hết năm 2025, mức giảm trừ được áp dụng là 11 triệu đồng/tháng cho bản thân và 4,4 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc , thì bước sang năm 2026, con số này đã được điều chỉnh tăng mạnh lên 15,5 triệu đồng/tháng và 6,2 triệu đồng/tháng tương ứng . Sự thay đổi này không chỉ tác động trực tiếp đến nghĩa vụ thuế của hàng triệu người lao động mà còn đặt ra yêu cầu cập nhật kịp thời để tránh sai sót trong quá trình kê khai và quyết toán thuế.
Trong bối cảnh đó, việc hiểu đúng bản chất của giảm trừ gia cảnh, đồng thời nắm bắt đầy đủ các mức áp dụng theo từng giai đoạn là điều hết sức cần thiết đối với bất kỳ ai có thu nhập chịu thuế. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hệ thống lại toàn bộ khái niệm, nguyên tắc áp dụng cũng như cập nhật chi tiết mức giảm trừ thuế TNCN mới nhất từ năm 2020 đến 2026 một cách rõ ràng, dễ hiểu và đầy đủ nhất.
Giảm trừ gia cảnh là gì?
Giảm trừ gia cảnh là một trong những yếu tố quan trọng trong việc xác định nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân. Hiểu một cách đơn giản, đây là khoản được phép khấu trừ vào thu nhập chịu thuế của cá nhân trước khi tính ra thu nhập tính thuế đối với tiền lương, tiền công. Quy định này nhằm đảm bảo tính công bằng, phản ánh đúng khả năng nộp thuế của người lao động, đồng thời hỗ trợ những cá nhân có trách nhiệm nuôi dưỡng người thân.
Theo quy định tại Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 92/2015/TT-BTC), giảm trừ gia cảnh bao gồm hai phần chính:
- Giảm trừ đối với bản thân người nộp thuế
- Giảm trừ đối với người phụ thuộc
Mức giảm trừ gia cảnh thuế thu nhập cá nhân qua các giai đoạn
Mức giảm trừ gia cảnh không cố định mà được điều chỉnh theo từng thời kỳ nhằm phù hợp với biến động kinh tế – xã hội và mức sống của người dân.
1. Mức giảm trừ áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026
Theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, mức giảm trừ gia cảnh đã được điều chỉnh tăng đáng kể, cụ thể:
- Đối với người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm)
- Đối với mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng
Việc nâng mức giảm trừ này góp phần giảm bớt gánh nặng thuế, đặc biệt trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng tăng.
2. Mức giảm trừ áp dụng giai đoạn 2020 – 2025
Trong các kỳ tính thuế từ năm 2020 đến hết năm 2025, mức giảm trừ gia cảnh được thực hiện theo Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14, với các mức như sau:
- Đối với người nộp thuế: 11 triệu đồng/tháng (132 triệu đồng/năm)
- Đối với mỗi người phụ thuộc: 4,4 triệu đồng/tháng
So với giai đoạn trước, mức điều chỉnh từ năm 2026 cho thấy sự thay đổi tích cực, phản ánh sát hơn với thực tế đời sống.
Xác định người phụ thuộc để tính giảm trừ gia cảnh
Việc xác định đúng đối tượng người phụ thuộc là điều kiện tiên quyết để được hưởng giảm trừ gia cảnh. Theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân và các văn bản hướng dẫn, người phụ thuộc là những cá nhân mà người nộp thuế có trách nhiệm trực tiếp nuôi dưỡng.
1. Người phụ thuộc là con của người nộp thuế
Bao gồm: con đẻ, con nuôi hợp pháp, con ngoài giá thú, con riêng của vợ hoặc chồng. Cụ thể:
- Con dưới 18 tuổi (tính đủ theo tháng).
- Con từ 18 tuổi trở lên nhưng bị khuyết tật, không có khả năng lao động.
- Con đang theo học tại Việt Nam hoặc nước ngoài ở các bậc: đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, dạy nghề hoặc đang học phổ thông (bao gồm cả thời gian chờ kết quả thi đại học), với điều kiện không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng không vượt quá 1.000.000 đồng.
2. Người phụ thuộc khác
Ngoài con, các đối tượng sau cũng có thể được tính là người phụ thuộc nếu đáp ứng điều kiện:
- Vợ hoặc chồng không có khả năng lao động hoặc không có thu nhập theo quy định.
- Cha mẹ (bao gồm cha mẹ đẻ, cha mẹ vợ/chồng, cha dượng, mẹ kế, cha mẹ nuôi hợp pháp).
- Các cá nhân không nơi nương tựa mà người nộp thuế đang trực tiếp nuôi dưỡng, bao gồm:
- Anh, chị, em ruột
- Ông bà nội, ngoại; cô, dì, chú, bác, cậu ruột
- Cháu ruột (con của anh/chị/em ruột)
- Các cá nhân khác theo quy định pháp luật
Điều kiện để được công nhận là người phụ thuộc
Không phải mọi trường hợp nêu trên đều tự động được tính giảm trừ. Để được công nhận là người phụ thuộc, cá nhân phải đáp ứng các điều kiện nhất định:
- Đối với người trong độ tuổi lao động:
- Phải bị khuyết tật hoặc mắc bệnh khiến không có khả năng lao động (ví dụ: ung thư, suy thận mãn, AIDS,…)
- Đồng thời không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng không vượt quá 1.000.000 đồng
- Đối với người ngoài độ tuổi lao động:
- Chỉ cần đáp ứng điều kiện về thu nhập, tức là không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng không vượt quá 1.000.000 đồng
Kết luận
Có thể khẳng định rằng, giảm trừ gia cảnh không chỉ là một quy định mang tính hỗ trợ mà còn là “lá chắn tài chính” giúp người nộp thuế giảm bớt áp lực nghĩa vụ trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng gia tăng. Việc điều chỉnh mức giảm trừ qua từng giai đoạn, đặc biệt là bước tăng đáng kể từ năm 2026, đã cho thấy sự linh hoạt của chính sách thuế trong việc thích ứng với thực tiễn kinh tế và bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân.
Tuy nhiên, để tận dụng tối đa lợi ích từ chính sách này, cá nhân cần chủ động cập nhật quy định mới, hiểu rõ cách xác định người phụ thuộc, cũng như thực hiện kê khai đúng và đủ theo quy định pháp luật. Một sai sót nhỏ trong việc áp dụng mức giảm trừ có thể dẫn đến chênh lệch lớn về số thuế phải nộp hoặc thậm chí phát sinh rủi ro pháp lý không đáng có.
Trong dài hạn, việc nắm vững các quy định về giảm trừ gia cảnh không chỉ giúp bạn tối ưu hóa nghĩa vụ thuế mà còn góp phần xây dựng thói quen quản lý tài chính cá nhân một cách khoa học và minh bạch. Hy vọng rằng, với những thông tin tổng hợp trong bài viết, bạn sẽ có cái nhìn toàn diện hơn về chính sách giảm trừ gia cảnh giai đoạn 2020–2026, từ đó chủ động hơn trong việc kê khai, quyết toán và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình trong mọi kỳ tính thuế.
Tư vấn Thuế HD là đơn vị chuyên cung cấp dịch vụ tư vấn thuế trọn gói, mang đến giải pháp toàn diện cho doanh nghiệp và cá nhân trong mọi vấn đề liên quan đến thuế. Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, am hiểu sâu hệ thống pháp luật thuế và luôn cập nhật kịp thời các quy định mới nhất, công ty cung cấp đầy đủ các dịch vụ từ tư vấn chính sách thuế, kê khai – báo cáo thuế định kỳ, quyết toán thuế, hoàn thuế đến rà soát hồ sơ, nhận diện và kiểm soát rủi ro, cũng như hỗ trợ làm việc với cơ quan thuế khi phát sinh thanh tra, kiểm tra. Bằng quy trình làm việc chuyên nghiệp, minh bạch và đặt hiệu quả khách hàng làm trọng tâm, Tư vấn Thuế HD không chỉ giúp khách hàng tuân thủ đúng quy định pháp luật mà còn tối ưu nghĩa vụ thuế hợp pháp, tiết giảm chi phí, hạn chế rủi ro pháp lý và nâng cao hiệu quả quản trị tài chính, từ đó tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển ổn định và bền vững.
Thông tin:
- Website: tuvanthuehd.com
- Địa chỉ: Lô a2d11 Khu đô thị mới Cầu Giấy, số 3 ngõ 84 đường Trần Thái Tông, Phường Cầu Giấy, Thành Phố Hà Nội, Việt Nam.
- SĐT: 036.825.6731 – 034. 943.2286
- Email: [email protected]
