Khi quyết định ngừng hoạt động kinh doanh, hộ kinh doanh không chỉ cần thực hiện thủ tục chấm dứt hoạt động tại cơ quan đăng ký kinh doanh mà còn phải hoàn thành đầy đủ các nghĩa vụ thuế trước khi mã số thuế chính thức bị chấm dứt hiệu lực. Đây là bước quan trọng nhưng cũng khiến nhiều chủ hộ gặp khó khăn, đặc biệt trong trường hợp còn nợ thuế, chưa nộp đầy đủ tờ khai, chưa xử lý hóa đơn hoặc có những khoản thuế phát sinh tại nhiều địa điểm kinh doanh khác nhau. Đáng chú ý, từ ngày 01/7/2026, Thông tư 90/2026/TT-BTC đã có hiệu lực với những quy định mới về đăng ký thuế, trong đó hướng dẫn cụ thể các trường hợp, hồ sơ và nghĩa vụ cần hoàn thành khi chấm dứt hiệu lực mã số thuế. Vậy hộ kinh doanh muốn đóng mã số thuế năm 2026 phải hoàn thành những nghĩa vụ gì theo Thông tư 90? Có bắt buộc phải thanh toán hết nợ thuế, nộp đầy đủ hồ sơ khai thuế và xử lý hóa đơn trước khi đóng mã số thuế hay không? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết các quy định mới để chủ động chuẩn bị hồ sơ, thực hiện đúng trình tự và tránh những vướng mắc không đáng có.

Các nghĩa vụ hộ kinh doanh cần hoàn tất trước khi chấm dứt hiệu lực mã số thuế theo Thông tư 90/2026/TT-BTC
Theo quy định tại Điều 28 Thông tư 90/2026/TT-BTC, kể từ ngày 01/7/2026, trước khi thực hiện thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, hộ kinh doanh cần rà soát và hoàn thành đầy đủ những nghĩa vụ phát sinh trong quá trình hoạt động. Tùy thuộc vào lý do chấm dứt mã số thuế, trách nhiệm của hộ kinh doanh được xác định theo từng trường hợp cụ thể như sau:
1. Nghĩa vụ của hộ kinh doanh chấm dứt hoạt động hoặc thuộc trường hợp bị chấm dứt mã số thuế
Đối với hộ kinh doanh thuộc các trường hợp quy định tại điểm a, điểm b và điểm d khoản 1 Điều 27 Thông tư 90/2026/TT-BTC, việc chấm dứt hiệu lực mã số thuế phải được thực hiện sau khi đã xử lý xong các nghĩa vụ liên quan đến hoạt động kinh doanh.
Cụ thể, hộ kinh doanh có trách nhiệm hoàn thành hai nhóm nghĩa vụ chính:
- Về hóa đơn: Trường hợp trong quá trình kinh doanh có sử dụng hóa đơn, hộ kinh doanh phải thực hiện đầy đủ các thủ tục, trách nhiệm liên quan đến hóa đơn theo quy định pháp luật hiện hành.
- Về kê khai và nộp thuế: Hộ kinh doanh phải hoàn tất việc nộp các hồ sơ khai thuế còn thiếu, thanh toán đầy đủ số thuế phải nộp và xử lý khoản thuế nộp thừa (nếu có) theo hướng dẫn tại điểm d.1 khoản 1 Điều 7 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
Các trường hợp được đề cập tại điểm a, b và d khoản 1 Điều 27 Thông tư 90/2026/TT-BTC bao gồm:
- Hộ kinh doanh, hộ gia đình hoặc cá nhân kinh doanh chủ động chấm dứt hoạt động kinh doanh.
- Hộ kinh doanh bị cơ quan có thẩm quyền thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.
- Hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh nhận được thông báo của cơ quan thuế về việc không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký kinh doanh.
Như vậy, dù việc chấm dứt hoạt động xuất phát từ quyết định của chủ hộ hay do thuộc trường hợp bị thu hồi giấy chứng nhận, bị xác định không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, người nộp thuế vẫn cần giải quyết đầy đủ các nghĩa vụ về hóa đơn, hồ sơ khai thuế và tiền thuế trước khi mã số thuế được chấm dứt hiệu lực.
2. Nghĩa vụ khi hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp nhỏ và vừa
Đối với trường hợp hộ kinh doanh thực hiện chuyển đổi lên doanh nghiệp nhỏ và vừa theo quy định của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017, việc xử lý nghĩa vụ thuế được thực hiện theo cơ chế riêng.
Theo đó, hộ kinh doanh cần lựa chọn một trong hai phương án sau:
- Hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ thuế còn tồn tại với cơ quan thuế trực tiếp quản lý hộ kinh doanh.
- Gửi văn bản đến cơ quan thuế, trong đó cam kết doanh nghiệp nhỏ và vừa được thành lập trên cơ sở chuyển đổi từ hộ kinh doanh sẽ tiếp nhận và kế thừa toàn bộ nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh theo quy định pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Quy định này tạo điều kiện để hộ kinh doanh thực hiện chuyển đổi mô hình hoạt động mà không làm gián đoạn việc xử lý các trách nhiệm thuế còn tồn đọng. Tuy nhiên, việc kế thừa nghĩa vụ thuế cần được thể hiện bằng văn bản gửi cơ quan thuế theo đúng quy định, thay vì chỉ thực hiện trên cơ sở thỏa thuận nội bộ giữa các bên.
3. Một số vấn đề cần lưu ý khi chấm dứt hiệu lực mã số thuế hộ kinh doanh
Trong quá trình thực hiện thủ tục, hộ kinh doanh cần phân biệt rõ mã số thuế sử dụng cho hoạt động kinh doanh với mã số thuế của cá nhân là chủ hộ. Đồng thời, cần chú ý đến nghĩa vụ thuế phát sinh tại từng địa điểm kinh doanh để tránh bỏ sót trách nhiệm tài chính.
Cụ thể:
- Mã số thuế cá nhân của chủ hộ vẫn được duy trì: Khi mã số thuế của hộ kinh doanh bị chấm dứt hiệu lực đối với hoạt động kinh doanh, mã số thuế của cá nhân chủ hộ không đồng thời bị chấm dứt. Chủ hộ vẫn tiếp tục sử dụng mã số thuế cá nhân để thực hiện những nghĩa vụ thuế khác theo quy định.
- Phải xử lý nghĩa vụ thuế tại địa điểm kinh doanh: Nếu hộ kinh doanh chấm dứt hoạt động tại một hoặc nhiều địa điểm kinh doanh, chủ hộ có trách nhiệm rà soát và hoàn thành các nghĩa vụ thuế liên quan đến những địa điểm này theo quy định hiện hành.
Nhìn chung, việc chấm dứt hiệu lực mã số thuế không chỉ đơn thuần là gửi hồ sơ thông báo ngừng kinh doanh đến cơ quan thuế. Hộ kinh doanh cần chủ động kiểm tra tình trạng kê khai, hóa đơn, các khoản thuế còn phải nộp và nghĩa vụ phát sinh tại từng địa điểm kinh doanh. Thực hiện đầy đủ những công việc này sẽ giúp quá trình chấm dứt mã số thuế diễn ra thuận lợi, hạn chế việc hồ sơ bị yêu cầu bổ sung hoặc kéo dài thời gian xử lý.

Các trường hợp bị chấm dứt hiệu lực mã số thuế theo Thông tư 90/2026/TT-BTC
Theo quy định tại Điều 27 Thông tư 90/2026/TT-BTC, kể từ ngày 01/7/2026, việc chấm dứt hiệu lực mã số thuế được áp dụng đối với hộ kinh doanh, hộ gia đình, cá nhân kinh doanh và cá nhân trong những trường hợp cụ thể. Các trường hợp này được xác định dựa trên tình trạng hoạt động kinh doanh, tình trạng pháp lý của người nộp thuế và thông tin định danh cá nhân. Cụ thể như sau:
1. Chấm dứt hiệu lực mã số thuế của hộ kinh doanh, hộ gia đình và cá nhân kinh doanh
Mã số thuế được cấp để phục vụ hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh, hộ gia đình và cá nhân kinh doanh sẽ không còn giá trị sử dụng khi phát sinh một trong những tình huống sau:
- Chủ thể kinh doanh chủ động ngừng và chấm dứt toàn bộ hoạt động kinh doanh theo quy định.
- Hộ kinh doanh bị cơ quan có thẩm quyền thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.
- Hộ kinh doanh thực hiện chuyển đổi mô hình hoạt động thành doanh nghiệp.
- Cơ quan thuế xác định và có thông báo về việc hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.
2. Chấm dứt hiệu lực mã số thuế đối với cá nhân
Đối với mã số thuế được cấp cho cá nhân, việc chấm dứt hiệu lực được thực hiện khi thuộc một trong các trường hợp dưới đây:
- Cá nhân đã chết, bị tuyên bố mất tích hoặc mất năng lực hành vi dân sự theo quy định pháp luật.
- Số định danh cá nhân của người nộp thuế bị hủy theo quy định của pháp luật về căn cước.
- Cá nhân được cấp mã số thuế với thông tin quốc tịch Việt Nam nhưng dữ liệu nhận dạng (bao gồm họ tên, số giấy tờ và ngày tháng năm sinh) không trùng khớp hoặc không có đủ thông tin để đối chiếu, xác thực với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Đồng thời, cá nhân không còn nghĩa vụ thuế chưa hoàn thành theo thông tin quản lý của cơ quan thuế.
3. Cơ chế phối hợp giữa cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế
Khi hộ kinh doanh tiến hành thủ tục chấm dứt hoạt động tại cơ quan đăng ký kinh doanh theo quy định, cơ quan này có trách nhiệm chuyển thông tin liên quan đến cơ quan thuế để phối hợp xử lý việc chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
Những thông tin cần được cung cấp bao gồm:
- Dữ liệu xác nhận hộ kinh doanh đã thực hiện thủ tục chấm dứt hoạt động.
- Thông tin về việc thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.
- Thông tin liên quan đến trường hợp hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp.
Việc trao đổi dữ liệu giữa hai cơ quan giúp quá trình xử lý hồ sơ được đồng bộ, hạn chế tình trạng người nộp thuế phải thực hiện lặp lại các thủ tục hành chính không cần thiết.
4. Trách nhiệm thực hiện thủ tục thuế trước khi chấm dứt hoạt động hộ kinh doanh
Đối với hộ kinh doanh thuộc các trường hợp quy định tại điểm a, điểm b và điểm d khoản 1 Điều 27 Thông tư 90/2026/TT-BTC, người nộp thuế cần hoàn tất thủ tục với cơ quan thuế quản lý trực tiếp trước khi gửi hồ sơ đề nghị chấm dứt hoạt động đến cơ quan đăng ký kinh doanh.
Theo đó, hộ kinh doanh phải thực hiện việc nộp hồ sơ chấm dứt hiệu lực mã số thuế, đồng thời rà soát và hoàn thành các nghĩa vụ thuế còn tồn đọng theo quy định tại Nghị định 168/2025/NĐ-CP và pháp luật về quản lý thuế.
Hồ sơ gửi cơ quan thuế bao gồm Văn bản đề nghị chấm dứt hiệu lực mã số thuế theo Mẫu số 24/ĐKT được ban hành kèm theo Thông tư 90/2026/TT-BTC.
5. Thành phần hồ sơ chấm dứt hiệu lực mã số thuế đối với hộ gia đình, cá nhân kinh doanh
Đối với hộ gia đình và cá nhân kinh doanh thuộc trường hợp chấm dứt hoạt động kinh doanh hoặc bị cơ quan thuế thông báo không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký theo điểm a, điểm d khoản 1 Điều 27 Thông tư 90/2026/TT-BTC, hồ sơ thực hiện thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế gồm:
- Văn bản đề nghị chấm dứt hiệu lực mã số thuế theo Mẫu số 24/ĐKT ban hành kèm theo Thông tư 90/2026/TT-BTC.
Người nộp thuế cần kê khai đầy đủ và chính xác các thông tin trong văn bản đề nghị để cơ quan thuế có căn cứ tiếp nhận, kiểm tra và giải quyết thủ tục theo quy định.
6. Hồ sơ chấm dứt hiệu lực mã số thuế khi cá nhân chết, mất tích hoặc mất năng lực hành vi dân sự
Trường hợp cá nhân thuộc diện phải chấm dứt hiệu lực mã số thuế do chết, mất tích hoặc mất năng lực hành vi dân sự theo điểm a khoản 2 Điều 27 Thông tư 90/2026/TT-BTC, hồ sơ cần có giấy tờ hoặc dữ liệu chứng minh tình trạng pháp lý của cá nhân.
Các tài liệu có thể được sử dụng bao gồm:
- Giấy chứng tử hoặc giấy báo tử.
- Giấy tờ khác có giá trị thay thế giấy báo tử theo quy định của pháp luật về hộ tịch.
- Quyết định của Tòa án tuyên bố cá nhân đã chết, mất tích hoặc mất năng lực hành vi dân sự.
- Thông tin được ghi nhận trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư thể hiện cá nhân đã chết hoặc mất tích.
Căn cứ vào những tài liệu hoặc dữ liệu xác thực này, cơ quan thuế sẽ xem xét và thực hiện thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế theo quy định hiện hành.
7. Hồ sơ chấm dứt hiệu lực mã số thuế khi số định danh cá nhân bị hủy
Trong trường hợp số định danh cá nhân bị hủy theo quy định pháp luật về căn cước, việc xử lý mã số thuế được thực hiện căn cứ vào thông tin đăng ký thuế và dữ liệu dân cư.
Theo nội dung được dẫn chiếu tại điểm b khoản 2 Điều 26 Thông tư 90/2026/TT-BTC, hồ sơ liên quan bao gồm Tờ khai đăng ký thuế Mẫu số 03-ĐKT hoặc Mẫu số 05-ĐKT. Trên tờ khai cần thể hiện thông tin về số định danh cá nhân đã được cấp trước đó trong trường hợp cá nhân được xác lập lại số định danh cá nhân.
Ngoài ra, thông tin từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư xác nhận số định danh cá nhân đã bị hủy cũng là căn cứ để cơ quan thuế thực hiện xử lý theo quy định.
8. Quy định về chấm dứt hoạt động địa điểm kinh doanh của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh
Đối với trường hợp hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh có nhiều địa điểm hoạt động, việc chấm dứt hoạt động tại một địa điểm kinh doanh cần được thực hiện theo đúng trình tự thông báo với cơ quan thuế.
Cụ thể:
- Khi ngừng hoạt động tại một địa điểm kinh doanh, hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh phải gửi thông báo đến cơ quan thuế quản lý trực tiếp trụ sở chính theo quy định tại điểm đ khoản 4 Điều 8 Nghị định 68/2026/NĐ-CP và khoản 1 Điều 3 Thông tư 18/2026/TT-BTC.
- Nếu người nộp thuế quyết định chấm dứt hoàn toàn hoạt động kinh doanh thì phải thực hiện thủ tục chấm dứt hoạt động tại cả trụ sở chính và toàn bộ các địa điểm kinh doanh trực thuộc.
- Trường hợp chỉ ngừng hoạt động tại địa chỉ trụ sở hiện tại nhưng vẫn duy trì kinh doanh ở những địa điểm khác, hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh không thực hiện thủ tục chấm dứt hoạt động toàn bộ. Thay vào đó, cần tiến hành đăng ký thay đổi địa chỉ trụ sở theo khoản 1 và khoản 2 Điều 23 Thông tư 90/2026/TT-BTC.
Như vậy, việc ngừng hoạt động tại một địa điểm kinh doanh không đồng nghĩa với việc toàn bộ mã số thuế của hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh đương nhiên bị chấm dứt. Người nộp thuế cần xác định rõ phạm vi ngừng hoạt động để thực hiện đúng thủ tục tương ứng.
Chấm dứt hiệu lực mã số thuế phải tuân thủ những nguyên tắc nào?
Bên cạnh việc xác định đúng các trường hợp phải chấm dứt hiệu lực mã số thuế, người nộp thuế cũng cần nắm rõ những nguyên tắc áp dụng trong quá trình thực hiện thủ tục. Theo khoản 3 Điều 13 Thông tư 90/2026/TT-BTC, việc chấm dứt hiệu lực mã số thuế phải bảo đảm các yêu cầu sau:
Thứ nhất, mã số thuế không còn được sử dụng kể từ thời điểm cơ quan thuế thông báo chấm dứt hiệu lực. Kể từ ngày nhận được thông báo này, người nộp thuế không được tiếp tục sử dụng mã số thuế đã bị chấm dứt cho các hoạt động thuộc phạm vi quản lý thuế theo quy định pháp luật.
Thứ hai, mã số thuế của tổ chức đã bị chấm dứt hiệu lực không được cấp lại hoặc tiếp tục sử dụng như trước. Ngoại lệ chỉ áp dụng đối với trường hợp mã số thuế được cơ quan có thẩm quyền thực hiện thủ tục khôi phục theo đúng quy định.
Thứ ba, việc chấm dứt hiệu lực mã số thuế chính phải đi kèm với việc xử lý mã số thuế nộp thay. Khi doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, tổ chức khác hoặc cá nhân hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, mã số thuế được sử dụng để thực hiện nghĩa vụ nộp thay cũng phải được xử lý chấm dứt hiệu lực tương ứng.
Thứ tư, mã số thuế của các đơn vị phụ thuộc phải được chấm dứt khi đơn vị chủ quản chấm dứt hiệu lực mã số thuế. Điều này nhằm bảo đảm sự thống nhất trong công tác quản lý thông tin đăng ký thuế giữa đơn vị chủ quản và các đơn vị trực thuộc.
Có thể thấy, chấm dứt hiệu lực mã số thuế không chỉ là thủ tục hành chính ghi nhận việc ngừng hoạt động của người nộp thuế mà còn liên quan trực tiếp đến việc quản lý và hoàn thành các nghĩa vụ thuế phát sinh. Do đó, tổ chức, hộ kinh doanh và cá nhân cần kiểm tra kỹ tình trạng pháp lý, nghĩa vụ thuế cũng như hồ sơ cần chuẩn bị trước khi đề nghị cơ quan thuế thực hiện thủ tục này.
Kết luận
Có thể thấy, việc đóng mã số thuế khi chấm dứt hoạt động kinh doanh không chỉ là thủ tục hành chính mà còn gắn liền với trách nhiệm hoàn thành các nghĩa vụ thuế đã phát sinh trong suốt quá trình hoạt động. Theo quy định tại Thông tư 90/2026/TT-BTC, hộ kinh doanh cần đặc biệt chú ý đến việc hoàn thành nghĩa vụ về hóa đơn (nếu có sử dụng), nộp đầy đủ hồ sơ khai thuế, thanh toán các khoản thuế còn phải nộp và xử lý số tiền thuế nộp thừa theo quy định. Bên cạnh đó, những hộ kinh doanh có nhiều địa điểm hoạt động cần rà soát nghĩa vụ thuế tại từng địa điểm để tránh bỏ sót các khoản phải hoàn thành trước khi chấm dứt mã số thuế. Việc nắm rõ các yêu cầu này sẽ giúp chủ hộ hạn chế tình trạng hồ sơ bị kéo dài, phát sinh tiền chậm nộp hoặc gặp khó khăn khi thực hiện thủ tục chấm dứt hoạt động. Hy vọng những thông tin trong bài viết đã giúp bạn hiểu rõ hộ kinh doanh cần hoàn thành những nghĩa vụ gì khi đóng mã số thuế năm 2026 theo Thông tư 90, từ đó có sự chuẩn bị đầy đủ và thực hiện thủ tục đúng quy định pháp luật hiện hành.
Dịch vụ giải thể doanh nghiệp tại Công ty Tư vấn Thuế HD là giải pháp hỗ trợ các doanh nghiệp hoàn tất thủ tục chấm dứt hoạt động kinh doanh một cách nhanh chóng, đúng quy định pháp luật và hạn chế tối đa những rủi ro phát sinh. Với đội ngũ chuyên viên am hiểu pháp luật doanh nghiệp và chính sách thuế, Tư vấn Thuế HD cung cấp dịch vụ giải thể doanh nghiệp trọn gói, từ tư vấn điều kiện giải thể, rà soát hồ sơ pháp lý, thực hiện thủ tục quyết toán và hoàn thành nghĩa vụ thuế đến soạn thảo, nộp hồ sơ giải thể tại cơ quan có thẩm quyền. Không chỉ giúp khách hàng tiết kiệm thời gian, công sức và chi phí, Tư vấn Thuế HD còn đồng hành trong quá trình xử lý các vấn đề liên quan đến hóa đơn, sổ sách kế toán, công nợ và nghĩa vụ tài chính trước khi doanh nghiệp chính thức chấm dứt hoạt động. Với phương châm làm việc tận tâm, chuyên nghiệp và minh bạch, chúng tôi cam kết mang đến dịch vụ giải thể doanh nghiệp hiệu quả, giúp khách hàng an tâm hoàn tất các thủ tục cần thiết và hạn chế tối đa những vướng mắc pháp lý về sau.
Thông tin:
- Website: tuvanthuehd.com
- Địa chỉ: Lô a2d11 Khu đô thị mới Cầu Giấy, số 3 ngõ 84 đường Trần Thái Tông, Phường Cầu Giấy, Thành Phố Hà Nội, Việt Nam.
- SĐT: 036.825.6731
- Email: [email protected]



