Trong bối cảnh hệ thống pháp luật về tài chính – kế toán không ngừng được hoàn thiện nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý ngày càng chặt chẽ và minh bạch, hộ kinh doanh – một trong những mô hình phổ biến nhất tại Việt Nam – đang đứng trước những thay đổi quan trọng về nghĩa vụ kế toán và thuế. Nếu trước đây, hoạt động kế toán của hộ kinh doanh còn mang tính đơn giản, linh hoạt thì hiện nay, các quy định mới đã dần tiệm cận với chuẩn mực quản lý chuyên nghiệp, đòi hỏi sự tuân thủ cao hơn và cách tiếp cận bài bản hơn từ phía người kinh doanh.
Đáng chú ý, việc ban hành 02 Thông tư mới liên quan trực tiếp đến kế toán và thuế dành cho hộ kinh doanh không chỉ tạo ra những điều chỉnh mang tính kỹ thuật mà còn tác động sâu rộng đến cách thức ghi nhận doanh thu, chi phí, nghĩa vụ kê khai và quản lý tài chính. Đây không đơn thuần là sự thay đổi về văn bản pháp lý, mà còn là bước chuyển mình trong tư duy quản trị, hướng tới minh bạch hóa và chuẩn hóa hoạt động kinh doanh cá thể.
Trong bối cảnh đó, việc cập nhật kịp thời và hiểu đúng các nội dung cốt lõi của hai Thông tư này trở nên đặc biệt quan trọng. Nó không chỉ giúp hộ kinh doanh tránh được những rủi ro pháp lý không đáng có mà còn tạo tiền đề để nâng cao hiệu quả quản lý tài chính, tối ưu nghĩa vụ thuế và từng bước chuyên nghiệp hóa hoạt động kinh doanh. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan, dễ hiểu và thực tiễn nhất về những điểm mới đáng chú ý mà hộ kinh doanh cần đặc biệt lưu tâm trong năm 2026.
Cập nhật mới nhất: 02 Thông tư quan trọng về kế toán và thuế dành cho hộ kinh doanh
Hiện nay, khung pháp lý áp dụng cho hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh đã được hoàn thiện với hai văn bản trọng tâm là Thông tư 152/2025/TT-BTC và Thông tư 18/2026/TT-BTC. Đây là những quy định mới nhất liên quan trực tiếp đến chế độ kế toán cũng như thủ tục quản lý thuế.
Cụ thể:
- Thông tư 152/2025/TT-BTC: Hướng dẫn chi tiết chế độ kế toán áp dụng cho hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh.
- Thông tư 18/2026/TT-BTC: Quy định về hồ sơ, trình tự và thủ tục quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
Đáng chú ý, Thông tư 18/2026/TT-BTC đã làm rõ các nội dung liên quan đến thông báo doanh thu, kê khai – nộp thuế, hoàn thuế, cũng như các thủ tục về đăng ký địa điểm kinh doanh, tạm ngừng hoặc chấm dứt hoạt động. Các quy định này được xây dựng trên cơ sở khoản 4 Điều 13 Luật Quản lý thuế và các điều khoản tương ứng tại Nghị định 68/2026/NĐ-CP.
Quy định về hồ sơ thông báo doanh thu và kê khai thuế
Theo Điều 4 Thông tư 18/2026/TT-BTC, hồ sơ thuế đối với hộ kinh doanh được phân loại theo từng trường hợp cụ thể như sau:
1. Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tự kê khai
- Trường hợp không thuộc diện chịu thuế GTGT và không phải nộp thuế TNCN (bao gồm cả hộ mới thành lập): thực hiện thông báo doanh thu thực tế phát sinh trong năm và kê khai các loại thuế khác theo Mẫu số 01/TKN-CNKD.
- Trường hợp nộp thuế TNCN theo phương pháp tính trực tiếp trên doanh thu: sử dụng Tờ khai theo Mẫu số 01/CNKD để kê khai thuế GTGT, thuế TNCN và các loại thuế liên quan.
- Trường hợp nộp thuế theo phương pháp thu nhập tính thuế nhân với thuế suất:
- Hồ sơ kê khai trong năm sử dụng Mẫu số 01/CNKD;
- Hồ sơ quyết toán thuế TNCN năm sử dụng Mẫu số 02/CNKD-TNCN-QTT.
2. Quy định về thông báo tài khoản ngân hàng, ví điện tử
- Hộ kinh doanh đang hoạt động thuộc một số đối tượng theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP phải gửi thông báo số tài khoản hoặc ví điện tử (Mẫu 01/BK-STK) trước ngày 20/4/2026.
- Một số trường hợp khác thực hiện gửi thông báo này kèm theo tờ khai thuế đầu tiên của năm 2026.
- Đối với hộ kinh doanh mới thành lập, việc thông báo tài khoản/ví điện tử được thực hiện cùng với hồ sơ khai thuế hoặc thông báo doanh thu ban đầu.
- Khi có thay đổi thông tin tài khoản, hộ kinh doanh phải cập nhật kịp thời với cơ quan thuế theo quy định.
Hồ sơ khai thuế trong trường hợp tổ chức, cá nhân khấu trừ và nộp thay
Đối với các trường hợp có bên thứ ba thực hiện khai và nộp thuế thay, hồ sơ được quy định tương ứng như sau:
- Tổ chức khai thay cho cá nhân hợp tác kinh doanh: sử dụng Tờ khai Mẫu 01/TCKT kèm bảng kê chi tiết Mẫu 01/BK-KTHTKD.
- Tổ chức khai thay cho cá nhân cho thuê bất động sản (trừ hoạt động lưu trú): áp dụng Tờ khai Mẫu 01/TCKT và bảng kê Mẫu 02/BK-KTBĐS.
- Doanh nghiệp chi trả hoa hồng (xổ số, bảo hiểm, bán hàng đa cấp):
- Tờ khai Mẫu 01/XSBHĐC;
- Bảng kê chi tiết Mẫu 01/BK-XSBHĐC (nộp vào kỳ khai thuế cuối cùng của năm).
- Cá nhân làm đại lý nhưng chưa bị khấu trừ thuế trong năm: thực hiện kê khai theo Mẫu 01/TKN-CNKD.
- Cá nhân cho thuê bất động sản trực tiếp khai thuế: sử dụng Tờ khai Mẫu 01/BĐS kèm bảng kê chi tiết Mẫu 01/BK-BĐS.
Kết luận
Sự ra đời của 02 Thông tư mới về kế toán và thuế dành cho hộ kinh doanh đã đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quá trình hoàn thiện khung pháp lý, đồng thời đặt ra những yêu cầu cao hơn về tính minh bạch, chính xác và trách nhiệm trong quản lý tài chính. Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để các hộ kinh doanh nhìn nhận lại cách vận hành, từ đó điều chỉnh theo hướng bài bản, chuyên nghiệp và phù hợp với xu thế chung của nền kinh tế.
Trong thực tế, việc không nắm rõ hoặc áp dụng sai các quy định mới có thể dẫn đến những hệ quả đáng kể như sai sót trong kê khai, phát sinh nghĩa vụ thuế không cần thiết, thậm chí là các rủi ro về xử phạt hành chính. Ngược lại, nếu hiểu đúng và triển khai hiệu quả, hộ kinh doanh hoàn toàn có thể tận dụng các quy định này như một công cụ hỗ trợ quản lý tài chính minh bạch hơn, kiểm soát dòng tiền tốt hơn và nâng cao uy tín trong hoạt động kinh doanh.
Vì vậy, việc chủ động cập nhật, nghiên cứu và áp dụng đúng các nội dung của Thông tư không chỉ là yêu cầu tuân thủ pháp luật mà còn là yếu tố then chốt giúp hộ kinh doanh phát triển ổn định và bền vững trong dài hạn. Hy vọng rằng, những thông tin được chia sẻ trong bài viết sẽ giúp bạn có thêm cơ sở để thích ứng linh hoạt với các thay đổi mới, từ đó tối ưu hiệu quả hoạt động và tự tin hơn trên hành trình kinh doanh trong năm 2026 và các giai đoạn tiếp theo.
Tư vấn Thuế HD là đơn vị cung cấp dịch vụ tư vấn thuế trọn gói với định hướng chuyên sâu và thực tiễn, giúp doanh nghiệp và cá nhân giải quyết hiệu quả mọi vấn đề liên quan đến thuế trong môi trường pháp lý ngày càng chặt chẽ. Sở hữu đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm, am hiểu hệ thống chính sách thuế và luôn cập nhật kịp thời các quy định mới, công ty mang đến các giải pháp toàn diện từ tư vấn chính sách, kê khai – báo cáo thuế định kỳ, quyết toán, hoàn thuế cho đến rà soát, kiểm soát rủi ro và hỗ trợ làm việc với cơ quan thuế khi phát sinh thanh tra, kiểm tra. Với phương châm lấy hiệu quả và sự an tâm của khách hàng làm trọng tâm, Tư vấn Thuế HD không chỉ đảm bảo tuân thủ đúng quy định pháp luật mà còn tối ưu chi phí thuế hợp pháp, nâng cao năng lực quản trị tài chính và tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.
Thông tin:
- Website: tuvanthuehd.com
- Địa chỉ: Lô a2d11 Khu đô thị mới Cầu Giấy, số 3 ngõ 84 đường Trần Thái Tông, Phường Cầu Giấy, Thành Phố Hà Nội, Việt Nam.
- SĐT: 036.825.6731 – 034. 943.2286
- Email: [email protected]
