Trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng phát triển và các chính sách quản lý thuế liên tục được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh đang đứng trước nhiều thay đổi quan trọng về nghĩa vụ thuế. Việc cập nhật kịp thời các quy định mới không chỉ giúp người nộp thuế thực hiện đúng nghĩa vụ với Nhà nước, mà còn góp phần hạn chế rủi ro pháp lý và tối ưu hiệu quả hoạt động kinh doanh.
Nhằm tăng cường tính minh bạch, công bằng và thuận tiện trong công tác quản lý thuế, cơ quan thuế đã ban hành và cập nhật nhiều chính sách mới liên quan trực tiếp đến phương pháp tính thuế, kê khai, nộp thuế cũng như hóa đơn, chứng từ đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm rõ những thay đổi này một cách đầy đủ và chính xác. Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp và hướng dẫn chi tiết những chính sách thuế mới nhất, giúp bạn dễ dàng áp dụng vào thực tế kinh doanh.
PHẦN I: HƯỚNG DẪN THUẾ ĐỐI VỚI HỘ KINH DOANH CÓ DOANH THU TỪ 1 TỶ ĐỒNG TRỞ XUỐNG
Đối với các hộ kinh doanh quy mô nhỏ có doanh thu hàng năm từ 1 tỷ đồng trở xuống, Nhà nước áp dụng các chính sách ưu đãi nhằm giảm nhẹ gánh nặng thủ tục hành chính và tài chính, cụ thể như sau:
1. Nghĩa vụ thuế
Hộ kinh doanh thuộc nhóm này được miễn nộp thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) theo quy định.
2. Quy định về kê khai thuế
Thời hạn thông báo doanh thu: HKD chỉ cần nộp thông báo doanh thu qua Mẫu 01/TKN-CNKD chậm nhất vào ngày 31 tháng 01 của năm sau.
Đối với hộ mới ra kinh doanh:
Doanh thu 6 tháng đầu năm: Thông báo chậm nhất vào ngày 31/07.
Doanh thu 6 tháng cuối năm: Thông báo chậm nhất vào ngày 31/01 của năm sau.
Đăng ký tài khoản giao dịch: Người nộp thuế lưu ý gửi thông báo số tài khoản/ví điện tử trên ứng dụng eTax Mobile hoặc Cổng dịch vụ công cùng thời điểm thông báo doanh thu.
3. Sổ sách kế toán và Hóa đơn
Sổ sách: Chỉ cần thực hiện ghi chép duy nhất một loại sổ là Sổ S1a – Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ.
Hóa đơn: Không bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử. Tuy nhiên, nếu có nhu cầu, HKD vẫn có thể đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định.
⚠️ Xử lý khi doanh thu vượt ngưỡng (Vượt 1 tỷ đồng):
Kể từ quý phát sinh doanh thu vượt 1 tỷ đồng, HKD bắt buộc phải chuyển sang phương pháp kê khai và nộp thuế.
Ví dụ: Quý 1 + Quý 2 doanh thu là 450 triệu đồng. Sang Quý 3, doanh thu tăng thêm 650 triệu đồng $\rightarrow$ tổng doanh thu 3 quý là 1,1 tỷ đồng. Ngay từ Quý 3, HKD phải thực hiện chuyển đổi sang hình thức kê khai, nộp thuế áp dụng cho hạn mức từ 1 tỷ đến 3 tỷ đồng.
PHẦN II: HƯỚNG DẪN THUẾ ĐỐI VỚI HỘ KINH DOANH CÓ DOANH THU TRÊN 1 TỶ ĐỒNG ĐẾN 3 TỶ ĐỒNG
Khi doanh thu vượt ngưỡng 1 tỷ đồng cho đến tối đa 3 tỷ đồng/năm, HKD bước vào nhóm phải thực hiện kê khai thuế bắt buộc với các công thức và quy trình chặt chẽ:
1. Nghĩa vụ thuế và Phương pháp tính
HKD có nghĩa vụ nộp thuế GTGT và thuế TNCN đầy đủ. Công thức tính cơ bản:
Riêng đối với thuế TNCN, người nộp thuế được nghiên cứu và lựa chọn một trong hai phương pháp:
Phương pháp 1: Nộp thuế TNCN trên doanh thu tính thuế
Thuế TNCN = (Doanh thu – 1 tỷ) x Thuế suất tính thuế TNCN(Lưu ý: Nếu hết năm doanh thu thực tế vượt quá 3 tỷ đồng, từ năm tiếp theo bắt buộc phải chuyển sang nộp theo Phương pháp 2).
Phương pháp 2: Nộp thuế TNCN trên thu nhập tính thuế (Áp dụng khi xác định được chi phí)
Thuế TNCN} = (Doanh thu – Chi phí được trừ) x Thuế suất 15%(Lưu ý: Chi phí được trừ phải phục vụ hoạt động SXKD, có hóa đơn chứng từ hợp lệ và thanh toán không dùng tiền mặt với giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên).
2. Bảng tra cứu Tỷ lệ % tính thuế theo Ngành nghề kinh doanh
| Nhóm ngành nghề kinh doanh | Tỷ lệ % tính thuế GTGT | Thuế suất tính thuế TNCN |
| Phân phối, cung cấp hàng hóa | 1% | 0.5% |
| Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu | 5% | 2% |
| Sản xuất, vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa, xây dựng bao thầu NVL | 3% | 1.5% |
| Hoạt động kinh doanh khác | 2% | 1% |
| Cho thuê tài sản, BĐS; Cung cấp sản phẩm/dịch vụ nội dung số | 5% | 5% |
| Đại lý bảo hiểm, đại lý xổ số, đại lý bán hàng đa cấp | – | 5% |
3. Quản lý Hóa đơn và Sổ sách kế toán
Hóa đơn: Bắt buộc sử dụng Hóa đơn điện tử (HĐĐT). Thực hiện quét mã QR hoặc đăng ký/thay đổi thông tin qua ứng dụng eTax Mobile.
Sổ sách kế toán:
Nếu nộp thuế TNCN trên doanh thu: Sử dụng Mẫu S2a-HKD để ghi chép doanh thu bán hàng hóa dịch vụ.
Nếu nộp thuế TNCN trên thu nhập tính thuế: Phải ghi chép đầy đủ hệ thống 4 sổ kế toán gồm: S2b (Sổ doanh thu), S2c (Sổ chi phí), S2d (Sổ vật liệu/hàng hóa), S2e (Sổ chi tiết tiền).
4. Quy trình kê khai
Nếu chọn nộp thuế TNCN trên doanh thu: Nộp Tờ khai thuế theo Mẫu 01/CNKD định kỳ theo Quý. Thời hạn chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng đầu tiên thuộc quý tiếp theo.
Nếu chọn nộp thuế TNCN trên thu nhập tính thuế: Khai tạm nộp thuế TNCN cùng thuế GTGT hàng quý theo Mẫu 01/CNKD. Cuối năm, nộp hồ sơ Quyết toán thuế TNCN theo năm chậm nhất ngày 31/03 của năm sau (Tờ khai Mẫu số 02/CNKD-TNCN-QTT).
PHẦN III: HƯỚNG DẪN THUẾ ĐỐI VỚI HỘ KINH DOANH CÓ DOANH THU TRÊN 3 TỶ ĐỒNG VÀ LỘ TRÌNH TỪ NĂM 2026
Từ năm 2026, các quy định quản lý thuế đối với HKD, CNKD có doanh thu lớn (trên 3 tỷ đồng/năm) được siết chặt để tiệm cận với mô hình quản lý doanh nghiệp chuyên nghiệp:
1. Nghĩa vụ và phương pháp xác định thuế
Thuế GTGT: Tính theo tỷ lệ % dựa trên bảng tra cứu ngành nghề tương tự phân khúc 1-3 tỷ.
Thuế TNCN: Tính dựa trên thu nhập tính thuế thực tế:
Thuế TNCN = (Doanh thu – Chi phí được trừ) x Thuế suấtÁp dụng mức thuế suất 17% đối với phần doanh thu trên 3 tỷ đến 50 tỷ đồng.
Áp dụng mức thuế suất 20% đối với phần doanh thu lớn hơn 50 tỷ đồng.
2. Quy định chu kỳ kê khai thuế
Chu kỳ kê khai:
Doanh thu từ 3 tỷ đến 50 tỷ đồng: Kê khai theo Quý.
Doanh thu trên 50 tỷ đồng: Kê khai theo Tháng.
Tạm tính và Quyết toán: Khai tạm nộp hàng tháng/quý theo Mẫu 01/CNKD. Quyết toán thuế TNCN năm chậm nhất ngày 31/03 của năm sau (Mẫu số 02/CNKD-TNCN-QTT).
3. Sổ sách kế toán và hóa đơn bắt buộc
Hóa đơn: Bắt buộc áp dụng 100% HĐĐT.
Hệ thống kế toán: Ghi chép đầy đủ bộ hệ thống 4 sổ kế toán bắt buộc (S2b, S2c, S2d, S2e).
🔴 Lưu ý đặc biệt quan trọng: Chi phí muốn được trừ phải có đầy đủ chứng từ, hóa đơn hợp lệ. Các giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên bắt buộc phải chuyển khoản qua ngân hàng, không sử dụng tiền mặt. Đồng thời phải thông báo số tài khoản/ví điện tử qua ứng dụng eTax Mobile.
PHẦN IV: QUY ĐỊNH KÊ KHAI VÀ NỘP THUẾ TRÊN CÁC NỀN TẢNG SỐ (TMĐT, MẠNG XÃ HỘI)
Đối với các cá nhân kinh doanh trên không gian mạng (Shopee, TikTok Shop, Lazada, Facebook, Zalo…), cơ quan thuế chia rõ hai trường hợp quản lý:
1. Phân định hai trường hợp kinh doanh số
Trường hợp 1 (Kinh doanh trên sàn có chức năng đặt hàng và thanh toán trực tuyến như Shopee, TikTok Shop, Lazada…): Sàn sẽ tự động khấu trừ thuế, khai thuế và nộp thuế thay cho người kinh doanh.
Trường hợp 2 (Kinh doanh trên nền tảng mạng xã hội không có chức năng đặt hàng/thanh toán trực tuyến như Zalo, Facebook, tự chốt đơn, tự ship…): Nền tảng sẽ không nộp thay. HKD phải tự tổng hợp doanh thu, tự kê khai và nộp thuế cùng hoạt động kinh doanh tại cửa hàng (nếu có).
2. Quy tắc xét ngưỡng doanh thu và trách nhiệm quyết toán
Nguyên tắc cộng dồn: Doanh thu xét ngưỡng là tổng hợp toàn bộ doanh thu bán hàng từ tất cả các nguồn (tại cửa hàng + tất cả các sàn TMĐT + mạng xã hội). Dù mỗi kênh dưới 1 tỷ, nhưng nếu tổng vượt ngưỡng 1 tỷ đồng/năm, vẫn thuộc diện phải kê khai nộp thuế.
Nơi nộp hồ sơ:
Nếu chỉ kinh doanh TMĐT (không có cửa hàng vật lý): Kê khai và nộp tại cơ quan thuế quản lý địa bàn nơi cư trú (thường trú hoặc tạm trú).
Nếu kết hợp kinh doanh TMĐT và có cửa hàng vật lý: Kê khai và nộp tại cơ quan thuế quản lý địa điểm cửa hàng.
Quyết toán và Hoàn thuế: Số thuế TNCN do các Sàn TMĐT đã khấu trừ trong năm sẽ được trừ trực tiếp vào số thuế TNCN phải nộp khi quyết toán năm (hạn nộp 31/03 năm sau). Nếu tổng doanh thu cả năm (online + offline) từ 1 tỷ đồng trở xuống, HKD có quyền làm thủ tục đề nghị hoàn trả lại toàn bộ số thuế mà Sàn TMĐT đã khấu trừ.
PHẦN V: QUY ĐỊNH VÀ QUY TRÌNH TẠM HOÃN XUẤT CẢNH DO NỢ THUẾ
Theo quy định nghiêm khắc tại Nghị định số 49/2025/NĐ-CP, biện pháp tạm hoãn xuất cảnh được áp dụng chặt chẽ đối với người nộp thuế còn nghĩa vụ nợ thuế quá hạn:
1. Các trường hợp cụ thể bị áp dụng tạm hoãn xuất cảnh
Cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh: Có số tiền nợ thuế từ 50 triệu đồng trở lên và đã quá thời hạn nộp theo quy định trên 120 ngày.
Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã: Có số tiền nợ thuế từ 500 triệu đồng trở lên và đã quá thời hạn nộp theo quy định trên 120 ngày.
Cá nhân kinh doanh, chủ HKD, người đại diện pháp luật: Không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký kinh doanh nhưng vẫn có số tiền thuế nợ quá thời hạn (không phân biệt hạn mức tối thiểu).
Người Việt Nam xuất cảnh để định cư ở nước ngoài, người nước ngoài trước khi xuất cảnh từ Việt Nam: Có số tiền thuế nợ quá thời hạn nộp theo quy định.
2. Quy trình thực hiện tạm hoãn xuất cảnh của Cơ quan Thuế
Bước 1: Xác định đối tượng. Cơ quan thuế rà soát hệ thống dữ liệu để lập danh sách người nộp thuế vi phạm.
Bước 2: Thông báo trước 30 ngày. Cơ quan thuế gửi thông báo nợ trước 30 ngày tới người nộp thuế qua tài khoản thuế điện tử, đồng thời công khai thông tin trên cổng thông tin điện tử của ngành Thuế.
Bước 3: Thực hiện tạm hoãn xuất cảnh. Sau 30 ngày kể từ khi thông báo, nếu vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ, cơ quan thuế gửi văn bản điện tử đề nghị Cục Quản lý xuất nhập cảnh thực hiện lệnh tạm hoãn xuất cảnh. Thông báo này được gửi đồng thời đến tài khoản điện tử hoặc địa chỉ cư trú của người nộp thuế.
3. Khuyến nghị giải pháp phòng ngừa
Để không làm gián đoạn các kế hoạch công tác, du lịch, học tập tại nước ngoài, người nộp thuế cần chủ động:
Thường xuyên tra cứu tình trạng thực hiện nghĩa vụ thuế trên Hệ thống thông tin hoặc ứng dụng eTax Mobile.
Cập nhật đầy đủ, chính xác thông tin đăng ký kinh doanh và kịp thời thông báo khi có thay đổi.
Thực hiện nghĩa vụ nộp thuế đúng thời hạn quy định.
Chủ động kiểm tra tình trạng tạm hoãn xuất cảnh trên cổng thông tin điện tử trước khi tiến hành xuất cảnh ra nước ngoài.
KẾT LUẬN
Có thể thấy, những chính sách thuế mới dành cho hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh đang hướng đến mục tiêu hiện đại hóa hệ thống quản lý thuế, đồng thời nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của người nộp thuế. Việc hiểu đúng và thực hiện đúng các quy định không chỉ giúp hộ kinh doanh tránh được các sai sót, xử phạt không đáng có mà còn tạo nền tảng cho hoạt động kinh doanh ổn định và bền vững.
Trong giai đoạn tới, khi các quy định thuế tiếp tục được hoàn thiện theo hướng số hóa và minh bạch hơn, việc chủ động cập nhật thông tin sẽ trở thành yêu cầu tất yếu đối với mỗi cá nhân và hộ kinh doanh. Đây chính là chìa khóa để thích ứng hiệu quả với môi trường pháp lý mới và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.
Tư vấn Thuế HD là đơn vị uy tín hoạt động chuyên sâu trong lĩnh vực tư vấn thuế, kế toán và hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp. Với mục tiêu mang đến giải pháp toàn diện cho khách hàng, công ty cung cấp đầy đủ các dịch vụ liên quan đến thuế như kê khai và báo cáo thuế, quyết toán thuế, hoàn thuế, tư vấn chính sách thuế, xử lý hồ sơ kế toán, thành lập doanh nghiệp và hỗ trợ giải trình với cơ quan thuế. Sở hữu đội ngũ chuyên viên giàu kinh nghiệm, tận tâm và luôn cập nhật nhanh chóng những thay đổi mới nhất của pháp luật, Tư vấn Thuế HD giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí vận hành, hạn chế rủi ro về thuế và đảm bảo tuân thủ đúng quy định hiện hành. Bằng sự chuyên nghiệp, minh bạch và đồng hành lâu dài cùng khách hàng, công ty đã trở thành đối tác tin cậy của nhiều cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp trên toàn quốc.
Thông tin:
- Website: tuvanthuehd.com
- Địa chỉ: Lô a2d11 Khu đô thị mới Cầu Giấy, số 3 ngõ 84 đường Trần Thái Tông, Phường Cầu Giấy, Thành Phố Hà Nội, Việt Nam.
- SĐT: 036.825.6731 – 034. 943.2286
- Email: [email protected]
