Trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng chú trọng đến các chính sách phúc lợi nhằm thu hút và giữ chân người lao động, bảo hiểm nhân thọ đang trở thành một trong những hình thức đãi ngộ phổ biến. Tuy nhiên, bên cạnh ý nghĩa bảo vệ tài chính và gia tăng sự gắn kết nội bộ, vấn đề nghĩa vụ thuế phát sinh từ khoản chi này cũng là nội dung được nhiều doanh nghiệp và người lao động đặc biệt quan tâm.
Một trong những câu hỏi thường gặp là: khi doanh nghiệp mua bảo hiểm nhân thọ cho người lao động thì khoản phí này có bị tính vào thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân (TNCN) hay không? Việc xác định đúng bản chất khoản chi, đối tượng thụ hưởng và thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế có ý nghĩa quan trọng trong việc tuân thủ quy định pháp luật và tối ưu chính sách phúc lợi doanh nghiệp. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định hiện hành để làm rõ vấn đề này.
Bảo hiểm không bắt buộc và không có tích lũy phí bảo hiểm gồm những sản phẩm nào?
Theo điểm đ.2 khoản 2 Điều 2 Thông tư 111/2013/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 92/2015/TT-BTC), bảo hiểm không bắt buộc và không có tích lũy phí bảo hiểm bao gồm các sản phẩm như bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm tử kỳ (trừ trường hợp có hoàn phí) và các loại bảo hiểm tương tự.
Đặc điểm của nhóm bảo hiểm này là người tham gia không được nhận giá trị tích lũy từ phí bảo hiểm, mà chỉ được chi trả quyền lợi bảo hiểm hoặc bồi thường theo thỏa thuận trong hợp đồng với doanh nghiệp bảo hiểm.
Nghĩa vụ thuế TNCN khi doanh nghiệp mua bảo hiểm cho người lao động
Theo quy định tại Thông tư 111/2013/TT-BTC (đã được sửa đổi, bổ sung), khoản tiền do người sử dụng lao động mua bảo hiểm cho người lao động có thể được xác định là thu nhập chịu thuế hoặc không chịu thuế TNCN tùy vào tính chất của sản phẩm bảo hiểm.
1. Trường hợp không tính vào thu nhập chịu thuế
Nếu doanh nghiệp mua cho người lao động các sản phẩm bảo hiểm không bắt buộc và không có tích lũy phí bảo hiểm (bao gồm cả trường hợp mua từ doanh nghiệp bảo hiểm nước ngoài được phép hoạt động tại Việt Nam), thì khoản phí này không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN của người lao động.
2. Trường hợp phải tính vào thu nhập chịu thuế
Ngược lại, nếu doanh nghiệp mua các sản phẩm như:
- Bảo hiểm nhân thọ (không bao gồm bảo hiểm hưu trí tự nguyện), hoặc
- Bảo hiểm không bắt buộc khác có tích lũy phí bảo hiểm,
thì khoản phí do người sử dụng lao động đóng hoặc mua cho người lao động được xác định là thu nhập chịu thuế TNCN từ tiền lương, tiền công.
3. Thời điểm xác định thu nhập và khấu trừ thuế
- Đối với bảo hiểm có tích lũy, người lao động chưa phải tính thuế ngay tại thời điểm doanh nghiệp mua bảo hiểm.
- Thu nhập chịu thuế được xác định khi doanh nghiệp bảo hiểm chi trả khoản tiền tích lũy (đáo hạn hoặc chi trả một phần).
Tại thời điểm chi trả, doanh nghiệp bảo hiểm có trách nhiệm khấu trừ 10% thuế TNCN trên phần phí tích lũy tương ứng với phần do người sử dụng lao động đã đóng (áp dụng đối với khoản phát sinh từ ngày 01/7/2013 trở đi).
Trường hợp chi trả nhiều lần, việc khấu trừ 10% được thực hiện tương ứng từng lần thanh toán.
4. Một số lưu ý về trách nhiệm khấu trừ
- Nếu doanh nghiệp bảo hiểm thuộc tổ chức thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam: khấu trừ thuế thực hiện tại thời điểm chi trả cho người lao động.
- Nếu doanh nghiệp bảo hiểm không thành lập tại Việt Nam nhưng được phép cung cấp dịch vụ: người sử dụng lao động có trách nhiệm khấu trừ 10% ngay khi mua hoặc đóng phí trước khi chi trả thu nhập.
Doanh nghiệp bảo hiểm có trách nhiệm theo dõi riêng phần phí do người sử dụng lao động đóng để làm căn cứ xác định thuế.
Thời điểm tính thuế TNCN
Theo quy định, thời điểm xác định thu nhập chịu thuế đối với tiền lương, tiền công là thời điểm chi trả thu nhập. Tuy nhiên, riêng đối với khoản phí bảo hiểm có tích lũy, thời điểm tính thuế được xác định khi doanh nghiệp bảo hiểm thực hiện chi trả cho người lao động.
Khoản lãi từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ có phải chịu thuế thu nhập cá nhân không?
Theo quy định tại điểm g.3 khoản 1 Điều 3 Thông tư 111/2013/TT-BTC, một số khoản thu nhập được xác định là thu nhập miễn thuế thu nhập cá nhân, bao gồm: lãi tiền gửi tại tổ chức tín dụng, lãi trái phiếu Chính phủ và lãi phát sinh từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ.
Trong đó, lãi từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ được hiểu là khoản tiền mà cá nhân nhận được theo thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm nhân thọ ký kết với doanh nghiệp bảo hiểm, phát sinh trong quá trình thực hiện hợp đồng.
Để xác định đây là thu nhập được miễn thuế, căn cứ chủ yếu là chứng từ chi trả lãi từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ do doanh nghiệp bảo hiểm cung cấp.
Như vậy, theo quy định hiện hành, khoản tiền lãi mà cá nhân nhận được từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ được xác định là thu nhập miễn thuế thu nhập cá nhân, và không phải thực hiện nghĩa vụ nộp thuế đối với khoản thu nhập này.
KẾT LUẬN
Có thể thấy, việc xác định nghĩa vụ thuế TNCN đối với khoản doanh nghiệp mua bảo hiểm nhân thọ cho người lao động phụ thuộc vào nhiều yếu tố, đặc biệt là bản chất hợp đồng bảo hiểm, đối tượng thụ hưởng và điều kiện chi trả. Nếu không nắm rõ quy định, doanh nghiệp có thể dễ dàng phát sinh sai sót trong kê khai thuế, dẫn đến rủi ro về truy thu hoặc xử phạt hành chính.
Vì vậy, doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ các quy định pháp luật hiện hành liên quan đến thuế TNCN và chế độ phúc lợi cho người lao động để áp dụng đúng ngay từ đầu. Đồng thời, việc xây dựng chính sách bảo hiểm minh bạch, rõ ràng không chỉ giúp đảm bảo tuân thủ pháp luật thuế mà còn góp phần nâng cao giá trị phúc lợi, tạo động lực và sự gắn bó lâu dài của người lao động với doanh nghiệp.
Tư vấn Thuế HD là đơn vị uy tín hoạt động chuyên sâu trong lĩnh vực tư vấn thuế, kế toán và hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp. Với mục tiêu mang đến giải pháp toàn diện cho khách hàng, công ty cung cấp đầy đủ các dịch vụ liên quan đến thuế như kê khai và báo cáo thuế, quyết toán thuế, hoàn thuế, tư vấn chính sách thuế, xử lý hồ sơ kế toán, thành lập doanh nghiệp và hỗ trợ giải trình với cơ quan thuế. Sở hữu đội ngũ chuyên viên giàu kinh nghiệm, tận tâm và luôn cập nhật nhanh chóng những thay đổi mới nhất của pháp luật, Tư vấn Thuế HD giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí vận hành, hạn chế rủi ro về thuế và đảm bảo tuân thủ đúng quy định hiện hành. Bằng sự chuyên nghiệp, minh bạch và đồng hành lâu dài cùng khách hàng, công ty đã trở thành đối tác tin cậy của nhiều cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp trên toàn quốc.
Thông tin:
- Website: tuvanthuehd.com
- Địa chỉ: Lô a2d11 Khu đô thị mới Cầu Giấy, số 3 ngõ 84 đường Trần Thái Tông, Phường Cầu Giấy, Thành Phố Hà Nội, Việt Nam.
- SĐT: 036.825.6731 – 034. 943.2286
- Email: [email protected]
