Trong bối cảnh hệ thống pháp luật thuế liên tục được điều chỉnh nhằm phù hợp với sự thay đổi của nền kinh tế và hoạt động sản xuất – kinh doanh, các quy định liên quan đến thuế giá trị gia tăng (GTGT) luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt từ doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Mới đây, Chính phủ đã ban hành Nghị định 144/2026/NĐ-CP với nhiều nội dung sửa đổi, bổ sung quan trọng liên quan đến đối tượng không chịu thuế, điều kiện khấu trừ thuế cũng như quy định về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. ()
Những thay đổi này không chỉ tác động trực tiếp đến hoạt động kê khai, hạch toán thuế mà còn ảnh hưởng đến chiến lược tài chính và quản trị của nhiều doanh nghiệp trong thời gian tới. Vì vậy, việc cập nhật kịp thời các nội dung mới trong Nghị định 144/2026/NĐ-CP là điều cần thiết để tránh sai sót, hạn chế rủi ro pháp lý và đảm bảo tuân thủ đúng quy định hiện hành. Trong bài viết dưới đây, hãy cùng tìm hiểu chi tiết những điểm mới đáng chú ý của nghị định này và các vấn đề doanh nghiệp cần đặc biệt lưu tâm khi áp dụng.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 144/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Nghị định 181/2025/NĐ-CP – văn bản hướng dẫn chi tiết thi hành Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT), đã được điều chỉnh trước đó bởi Nghị định 359/2025/NĐ-CP.
Nghị định 144/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 20/6/2026
Theo quy định mới, Nghị định 144/2026/NĐ-CP bổ sung khoản 3a vào Điều 4 của Nghị định 181/2025/NĐ-CP nhằm mở rộng và làm rõ các đối tượng không chịu thuế GTGT trong lĩnh vực bảo hiểm.
Cụ thể, các loại hình bảo hiểm không thuộc diện chịu thuế GTGT bao gồm: bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm học sinh – sinh viên, các dịch vụ bảo hiểm liên quan đến con người; bảo hiểm vật nuôi, cây trồng và các dịch vụ bảo hiểm nông nghiệp khác. Ngoài ra, bảo hiểm tàu cá, thiết bị phục vụ khai thác thủy sản, hoạt động tái bảo hiểm theo pháp luật về kinh doanh bảo hiểm, cũng như bảo hiểm cho công trình dầu khí và tàu chứa dầu của nhà thầu nước ngoài hoạt động tại vùng biển Việt Nam cũng được bổ sung vào nhóm không chịu thuế GTGT.
Bổ sung quy định về hoạt động tài chính, ngân hàng và chứng khoán
Đối với lĩnh vực tài chính – ngân hàng – chứng khoán, Nghị định 144/2026/NĐ-CP sửa đổi điểm đ khoản 4 Điều 4 của Nghị định 181/2025/NĐ-CP theo hướng mở rộng phạm vi hoạt động không chịu thuế GTGT.
Theo đó, hoạt động bán nợ, bao gồm cả bán khoản phải thu, khoản phải trả và chuyển nhượng chứng chỉ tiền gửi, sẽ thuộc nhóm không phải kê khai và nộp thuế GTGT.
Điều chỉnh quy định liên quan đến tài nguyên, khoáng sản xuất khẩu
Một nội dung đáng chú ý khác là việc sửa đổi khoản 14 Điều 4 liên quan đến sản phẩm xuất khẩu là tài nguyên, khoáng sản.
Theo quy định mới, các sản phẩm tài nguyên, khoáng sản khai thác chưa qua chế biến hoặc đã chế biến thành sản phẩm khác nhưng thuộc diện Nhà nước không khuyến khích xuất khẩu vẫn thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT theo danh mục quy định tại Phụ lục I và Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định.
Trong trường hợp cần điều chỉnh danh mục để phù hợp với bối cảnh kinh tế – xã hội hoặc định hướng quản lý từng thời kỳ, Bộ Công Thương sẽ chủ trì rà soát, đề xuất và phối hợp với Bộ Tài chính trình Chính phủ xem xét quyết định.
Sửa đổi quy định về khấu trừ thuế GTGT đầu vào
Nghị định 144/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 23 liên quan đến nguyên tắc khấu trừ thuế GTGT đầu vào đối với hàng hóa, dịch vụ sử dụng đồng thời cho hoạt động chịu thuế và không chịu thuế.
Theo quy định mới:
- Cơ sở kinh doanh chỉ được khấu trừ phần thuế GTGT đầu vào phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT.
- Doanh nghiệp phải thực hiện hạch toán riêng phần thuế được khấu trừ và không được khấu trừ. Nếu không thể tách riêng, số thuế được khấu trừ sẽ được xác định theo tỷ lệ doanh thu chịu thuế GTGT trên tổng doanh thu phát sinh trong kỳ.
Đáng chú ý, tổng doanh thu dùng để xác định tỷ lệ khấu trừ sẽ bao gồm:
- Doanh thu từ hoạt động chịu thuế GTGT;
- Doanh thu không chịu thuế GTGT;
- Giá trị gia tăng từ hoạt động mua bán, chế tác vàng bạc, đá quý;
- Doanh thu của các hàng hóa, dịch vụ thuộc trường hợp đặc thù theo quy định của pháp luật.
Ngoài ra, Nghị định cũng bổ sung quy định rằng doanh thu của hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT còn bao gồm cả doanh thu từ hàng hóa không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT theo Luật Thuế GTGT hiện hành.
Kết luận
Nghị định 144/2026/NĐ-CP được xem là một bước điều chỉnh quan trọng trong việc hoàn thiện chính sách thuế giá trị gia tăng, hướng đến tăng tính minh bạch, đồng bộ và phù hợp hơn với thực tiễn hoạt động kinh doanh hiện nay. Các quy định mới về đối tượng không chịu thuế, nguyên tắc khấu trừ thuế GTGT đầu vào hay yêu cầu về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt sẽ tạo ra không ít thay đổi trong quá trình kê khai và quản lý thuế của doanh nghiệp. ()
Trong bối cảnh chính sách thuế ngày càng được siết chặt và cập nhật liên tục, việc chủ động theo dõi văn bản pháp luật mới là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp vận hành ổn định, tối ưu chi phí và hạn chế các rủi ro phát sinh trong quá trình thanh tra, kiểm tra thuế. Hy vọng rằng những thông tin trong bài viết sẽ giúp bạn có cái nhìn tổng quan và dễ hiểu hơn về các nội dung sửa đổi của Nghị định 144/2026/NĐ-CP để áp dụng hiệu quả trong thực tế.
Tư vấn Thuế HD là đơn vị chuyên cung cấp dịch vụ tư vấn thuế toàn diện, mang đến giải pháp chuyên nghiệp cho doanh nghiệp và cá nhân trong mọi vấn đề liên quan đến thuế. Với đội ngũ chuyên gia có chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm thực tiễn và luôn cập nhật nhanh chóng các quy định pháp luật mới nhất, công ty cung cấp đa dạng dịch vụ như: tư vấn chính sách thuế, kê khai – báo cáo thuế định kỳ, quyết toán thuế, hoàn thuế, rà soát hồ sơ, kiểm soát rủi ro thuế và hỗ trợ làm việc với cơ quan thuế khi phát sinh thanh tra, kiểm tra. Bằng sự tận tâm, minh bạch và chuyên nghiệp trong từng quy trình, Tư vấn Thuế HD không chỉ giúp khách hàng tuân thủ đúng quy định pháp luật mà còn tối ưu nghĩa vụ thuế hợp pháp, tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả quản trị tài chính, góp phần tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.
Thông tin:
- Website: tuvanthuehd.com
- Địa chỉ: Lô a2d11 Khu đô thị mới Cầu Giấy, số 3 ngõ 84 đường Trần Thái Tông, Phường Cầu Giấy, Thành Phố Hà Nội, Việt Nam.
- SĐT: 036.825.6731 – 034. 943.2286
- Email: [email protected]
