Trong hoạt động kinh doanh của cá nhân và hộ kinh doanh, việc xác định đúng các khoản thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế đầy đủ và đúng quy định. Tuy nhiên, trên thực tế, không phải mọi khoản thu nhập phát sinh từ hoạt động kinh doanh đều được hiểu rõ và phân loại chính xác theo quy định của pháp luật thuế.
Đặc biệt, với sự đa dạng của các hình thức kinh doanh hiện nay như kinh doanh hàng hóa, dịch vụ, đại lý, môi giới hay hoạt động thương mại điện tử, nhiều cá nhân vẫn còn lúng túng trong việc xác định đâu là khoản thu nhập thuộc diện chịu thuế TNCN. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn làm rõ 4 khoản thu nhập kinh doanh chịu thuế TNCN theo quy định hiện hành, từ đó giúp người nộp thuế chủ động hơn trong việc kê khai và thực hiện nghĩa vụ thuế.
4 khoản thu nhập từ kinh doanh phải chịu thuế TNCN năm 2026
Theo quy định hiện hành, cá nhân cư trú có thu nhập chịu thuế phát sinh trong và ngoài lãnh thổ Việt Nam, cũng như cá nhân không cư trú có thu nhập phát sinh tại Việt Nam, đều thuộc đối tượng phải nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) theo quy định pháp luật.
Căn cứ khoản 1 Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, thu nhập từ kinh doanh thuộc diện chịu thuế TNCN được xác định bao gồm các nhóm sau:
- Thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ:
Bao gồm toàn bộ khoản thu nhập phát sinh từ việc cá nhân trực tiếp tham gia sản xuất, cung ứng hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ trên thị trường. - Thu nhập từ hoạt động hành nghề độc lập:
Là thu nhập của cá nhân hành nghề tự do có giấy phép hoặc chứng chỉ hành nghề theo quy định pháp luật (ví dụ: tư vấn, thiết kế, khám chữa bệnh, luật sư…). - Thu nhập từ hoạt động đại lý, môi giới và hợp tác kinh doanh:
Bao gồm các khoản thu nhập phát sinh khi cá nhân làm trung gian phân phối, môi giới giao dịch hoặc tham gia hợp tác kinh doanh cùng tổ chức, doanh nghiệp. - Thu nhập từ kinh doanh thương mại điện tử và nền tảng số:
Gồm thu nhập phát sinh từ hoạt động bán hàng online, kinh doanh qua sàn thương mại điện tử, mạng xã hội hoặc các nền tảng số khác.
Mức đóng thuế TNCN từ kinh doanh năm 2026 là bao nhiêu?
Theo quy định tại khoản 1 Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật sửa đổi các luật thuế năm 2026 (bao gồm Thuế TNCN, VAT, TNDN và Thuế tiêu thụ đặc biệt), chính sách thuế đối với thu nhập từ kinh doanh có một số điểm đáng chú ý như sau:
1. Ngưỡng doanh thu tính thuế TNCN từ kinh doanh
Cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh sẽ không phải nộp thuế TNCN nếu doanh thu năm không vượt mức do Chính phủ quy định. Mức ngưỡng này được xác định linh hoạt theo điều kiện kinh tế – xã hội, khả năng cân đối ngân sách và từng giai đoạn phát triển.
Trên thực tế, Chính phủ được giao thẩm quyền ban hành mức doanh thu cụ thể thông qua nghị định hướng dẫn sau khi luật được thông qua.
Theo định hướng trong quá trình xây dựng chính sách, cơ quan quản lý đã đề xuất nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế lên khoảng 1 tỷ đồng/năm (thay cho mức 500 triệu đồng trước đây). Trên cơ sở đó, ngày 29/4/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 141/2026/NĐ-CP, chính thức nâng ngưỡng doanh thu tính thuế lên 1 tỷ đồng/năm đối với hộ, cá nhân kinh doanh.
2. Cách tính thuế TNCN đối với thu nhập từ kinh doanh
Theo khoản 2 và khoản 3 Điều 7 Luật Thuế TNCN 2025, thuế TNCN từ kinh doanh được xác định theo công thức:
Thuế TNCN = Thu nhập tính thuế × Thuế suất
Trong đó:
- Thu nhập tính thuế = Doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ – Chi phí hợp lý liên quan đến hoạt động kinh doanh trong kỳ tính thuế.
- Thuế suất áp dụng theo quy mô doanh thu:
- Doanh thu trên ngưỡng quy định đến 3 tỷ đồng: 15%
- Trên 3 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng: 17%
- Trên 50 tỷ đồng: 20%
- Riêng hoạt động cho thuê bất động sản (không bao gồm kinh doanh lưu trú):
Thuế được tính trên phần doanh thu vượt ngưỡng với thuế suất 5%.
3. Trường hợp lựa chọn phương pháp tính thuế theo doanh thu
Đối với cá nhân có doanh thu trên ngưỡng quy định nhưng không quá 3 tỷ đồng/năm, người nộp thuế có thể lựa chọn một trong hai phương án:
– Tính theo thu nhập (lợi nhuận) × thuế suất, hoặc
– Tính trực tiếp trên doanh thu vượt ngưỡng, áp dụng thuế suất theo từng nhóm ngành:
- Phân phối, cung cấp hàng hóa: 0,5%
- Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: 2%
(riêng đại lý bảo hiểm, xổ số, bán hàng đa cấp, cho thuê tài sản: 5%) - Sản xuất, vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu: 1,5%
- Dịch vụ nội dung số (giải trí, game, phim, nhạc, quảng cáo số…): 5%
- Hoạt động kinh doanh khác: 1%
KẾT LUẬN
Có thể thấy, thu nhập từ hoạt động kinh doanh của cá nhân không chỉ giới hạn ở một nguồn duy nhất mà được phân loại thành nhiều nhóm khác nhau, trong đó 4 khoản thu nhập chính chịu thuế TNCN đóng vai trò quan trọng trong việc xác định nghĩa vụ thuế phải nộp. Việc hiểu đúng và đầy đủ các khoản thu nhập này giúp cá nhân và hộ kinh doanh tránh được sai sót trong kê khai, đồng thời hạn chế các rủi ro về truy thu và xử phạt thuế.
Vì vậy, người nộp thuế cần chủ động nắm bắt quy định pháp luật, theo dõi các hướng dẫn mới từ cơ quan thuế và thực hiện kê khai trung thực, chính xác. Điều này không chỉ đảm bảo tuân thủ đúng quy định mà còn góp phần xây dựng hoạt động kinh doanh minh bạch, ổn định và phát triển bền vững trong dài hạn.
Tư vấn Thuế HD là đơn vị uy tín hoạt động chuyên sâu trong lĩnh vực tư vấn thuế, kế toán và hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp. Với mục tiêu mang đến giải pháp toàn diện cho khách hàng, công ty cung cấp đầy đủ các dịch vụ liên quan đến thuế như kê khai và báo cáo thuế, quyết toán thuế, hoàn thuế, tư vấn chính sách thuế, xử lý hồ sơ kế toán, thành lập doanh nghiệp và hỗ trợ giải trình với cơ quan thuế. Sở hữu đội ngũ chuyên viên giàu kinh nghiệm, tận tâm và luôn cập nhật nhanh chóng những thay đổi mới nhất của pháp luật, Tư vấn Thuế HD giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí vận hành, hạn chế rủi ro về thuế và đảm bảo tuân thủ đúng quy định hiện hành. Bằng sự chuyên nghiệp, minh bạch và đồng hành lâu dài cùng khách hàng, công ty đã trở thành đối tác tin cậy của nhiều cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp trên toàn quốc.
Thông tin:
- Website: tuvanthuehd.com
- Địa chỉ: Lô a2d11 Khu đô thị mới Cầu Giấy, số 3 ngõ 84 đường Trần Thái Tông, Phường Cầu Giấy, Thành Phố Hà Nội, Việt Nam.
- SĐT: 036.825.6731 – 034. 943.2286
- Email: [email protected]
