Trong giai đoạn khởi nghiệp và phát triển ban đầu, doanh nghiệp SME (doanh nghiệp nhỏ và vừa) thường phải đối mặt với nhiều áp lực về tài chính, chi phí vận hành và khả năng cạnh tranh trên thị trường. Nhằm khuyến khích khu vực doanh nghiệp này phát triển, Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách ưu đãi thuế, trong đó có các quy định liên quan đến miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) trong một số trường hợp nhất định.
Chính vì vậy, câu hỏi “Doanh nghiệp SME có được miễn thuế TNDN 3 năm đầu không?” được rất nhiều chủ doanh nghiệp, kế toán và nhà đầu tư quan tâm khi bắt đầu hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, không phải mọi doanh nghiệp SME đều mặc nhiên được miễn thuế, mà việc áp dụng ưu đãi còn phụ thuộc vào ngành nghề, địa bàn và điều kiện cụ thể theo quy định pháp luật. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn giải đáp chi tiết và làm rõ bản chất của chính sách này.
Doanh nghiệp SME là gì? Hiểu thế nào về doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME)?
Trong hệ thống pháp luật Việt Nam hiện hành không có một định nghĩa pháp lý riêng cho thuật ngữ “SME”. Tuy nhiên, đây là viết tắt của cụm từ tiếng Anh “Small and Medium Enterprises”, dùng để chỉ nhóm doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa.
Về mặt pháp lý, khái niệm tương ứng được quy định tại Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017, theo đó doanh nghiệp nhỏ và vừa là doanh nghiệp được thành lập và hoạt động theo Luật Doanh nghiệp, đồng thời đáp ứng các tiêu chí phân loại theo quy định của luật này.
Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa theo pháp luật Việt Nam
Theo khoản 1 Điều 4 Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017, doanh nghiệp SME bao gồm ba nhóm:
- Doanh nghiệp siêu nhỏ
- Doanh nghiệp nhỏ
- Doanh nghiệp vừa
Các doanh nghiệp này được xác định dựa trên quy mô lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 200 người, đồng thời đáp ứng một trong hai tiêu chí tài chính sau:
- Tổng nguồn vốn không vượt quá 100 tỷ đồng; hoặc
- Tổng doanh thu của năm trước liền kề không vượt quá 300 tỷ đồng.
Việc phân loại cụ thể còn căn cứ theo từng lĩnh vực hoạt động như: nông nghiệp – lâm nghiệp – thủy sản, công nghiệp – xây dựng, và thương mại – dịch vụ.
Một số nhóm doanh nghiệp SME đặc thù
Bên cạnh cách phân loại chung, pháp luật còn ghi nhận một số nhóm SME có đặc điểm riêng, bao gồm:
- Doanh nghiệp nhỏ và vừa do phụ nữ làm chủ: Là doanh nghiệp có từ 51% vốn điều lệ trở lên do phụ nữ sở hữu và có ít nhất một người phụ nữ tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp.
- Doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo: Là doanh nghiệp được thành lập dựa trên việc khai thác tài sản trí tuệ, công nghệ mới hoặc mô hình kinh doanh đổi mới sáng tạo, có tiềm năng tăng trưởng nhanh.
- Doanh nghiệp SME sử dụng nhiều lao động nữ: Là doanh nghiệp có tỷ lệ lao động nữ từ 50% trở lên (đối với doanh nghiệp dưới 100 lao động) hoặc từ 30% trở lên (đối với doanh nghiệp từ 100 lao động trở lên).
Các chính sách hỗ trợ dành cho doanh nghiệp SME hiện nay
Theo quy định tại Chương II Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017, doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) được Nhà nước triển khai nhiều nhóm chính sách hỗ trợ nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy phát triển bền vững và mở rộng thị trường.
1. Nhóm chính sách hỗ trợ chung cho doanh nghiệp SME
Đây là các chính sách áp dụng rộng rãi cho hầu hết doanh nghiệp nhỏ và vừa, bao gồm:
- Hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn và tín dụng
- Hỗ trợ về thuế và chế độ kế toán
- Hỗ trợ tiếp cận mặt bằng sản xuất, kinh doanh
- Hỗ trợ đổi mới công nghệ, phát triển cơ sở ươm tạo, cơ sở kỹ thuật và không gian làm việc chung
- Hỗ trợ mở rộng và phát triển thị trường tiêu thụ
- Hỗ trợ cung cấp thông tin, tư vấn pháp lý và dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp
- Hỗ trợ đào tạo và phát triển nguồn nhân lực
2. Nhóm chính sách hỗ trợ theo đối tượng doanh nghiệp đặc thù
Bên cạnh các chính sách chung, pháp luật còn dành các cơ chế hỗ trợ riêng cho một số nhóm SME có đặc thù phát triển, gồm:
- Doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh: được hỗ trợ trong quá trình chuyển đổi mô hình hoạt động, chuẩn hóa quản trị và tiếp cận chính sách doanh nghiệp.
- Doanh nghiệp SME khởi nghiệp sáng tạo: được hỗ trợ về hệ sinh thái khởi nghiệp, công nghệ, tài chính và kết nối thị trường nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
- Doanh nghiệp SME tham gia cụm liên kết ngành và chuỗi giá trị: được hỗ trợ nâng cao năng lực sản xuất, hợp tác và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng trong và ngoài nước.
Miễn thuế TNDN 3 năm đầu cho doanh nghiệp SME tại Việt Nam
Ngày 15/01/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 20/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thực hiện một số nội dung của Nghị quyết 198/2025/QH15 về cơ chế, chính sách đặc thù nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân.
Theo quy định tại khoản 3 Điều 7 Nghị định 20/2026/NĐ-CP, chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) được áp dụng như sau:
Doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu được miễn thuế TNDN trong thời hạn 03 năm, tính liên tục kể từ năm đầu tiên được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.
Trường hợp doanh nghiệp đã được cấp giấy chứng nhận trước thời điểm Nghị quyết 198/2025/QH15 có hiệu lực nhưng vẫn còn thời gian hưởng ưu đãi, thì tiếp tục được áp dụng phần thời gian miễn thuế còn lại theo quy định.
Các trường hợp không được áp dụng ưu đãi miễn thuế
Chính sách miễn thuế 3 năm không áp dụng đối với các trường hợp sau:
- Doanh nghiệp được hình thành từ việc sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp hoặc chuyển đổi chủ sở hữu;
- Doanh nghiệp thành lập mới nhưng người đại diện theo pháp luật (trừ trường hợp không phải là thành viên góp vốn), thành viên hợp danh hoặc cá nhân có tỷ lệ vốn góp cao nhất từng giữ các vị trí tương tự tại doanh nghiệp khác đang hoạt động hoặc đã giải thể chưa đủ 12 tháng tính đến thời điểm thành lập doanh nghiệp mới;
- Các khoản thu nhập thuộc diện loại trừ theo quy định tại khoản 3 Điều 18 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025.
KẾT LUẬN
Có thể thấy, không tồn tại chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 3 năm đầu áp dụng chung cho toàn bộ doanh nghiệp SME. Thay vào đó, các ưu đãi thuế TNDN (bao gồm miễn, giảm thuế) chỉ được áp dụng đối với những doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ điều kiện về lĩnh vực hoạt động ưu tiên, địa bàn khuyến khích đầu tư hoặc các chính sách hỗ trợ cụ thể theo quy định pháp luật hiện hành.
Do đó, doanh nghiệp SME cần chủ động tìm hiểu kỹ các quy định về ưu đãi thuế để xác định chính xác mình có thuộc đối tượng được hưởng hay không, từ đó xây dựng kế hoạch tài chính phù hợp ngay từ giai đoạn đầu hoạt động. Việc nắm rõ chính sách không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu nghĩa vụ thuế một cách hợp pháp mà còn góp phần tạo nền tảng phát triển ổn định và bền vững trong dài hạn.
Tư vấn Thuế HD là đơn vị uy tín hoạt động chuyên sâu trong lĩnh vực tư vấn thuế, kế toán và hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp. Với mục tiêu mang đến giải pháp toàn diện cho khách hàng, công ty cung cấp đầy đủ các dịch vụ liên quan đến thuế như kê khai và báo cáo thuế, quyết toán thuế, hoàn thuế, tư vấn chính sách thuế, xử lý hồ sơ kế toán, thành lập doanh nghiệp và hỗ trợ giải trình với cơ quan thuế. Sở hữu đội ngũ chuyên viên giàu kinh nghiệm, tận tâm và luôn cập nhật nhanh chóng những thay đổi mới nhất của pháp luật, Tư vấn Thuế HD giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí vận hành, hạn chế rủi ro về thuế và đảm bảo tuân thủ đúng quy định hiện hành. Bằng sự chuyên nghiệp, minh bạch và đồng hành lâu dài cùng khách hàng, công ty đã trở thành đối tác tin cậy của nhiều cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp trên toàn quốc.
Thông tin:
- Website: tuvanthuehd.com
- Địa chỉ: Lô a2d11 Khu đô thị mới Cầu Giấy, số 3 ngõ 84 đường Trần Thái Tông, Phường Cầu Giấy, Thành Phố Hà Nội, Việt Nam.
- SĐT: 036.825.6731 – 034. 943.2286
- Email: [email protected]
