Quyết toán thuế thu nhập cá nhân là nghĩa vụ mà nhiều người lao động, cá nhân có thu nhập thường xuyên hoặc phát sinh từ nhiều nguồn cần đặc biệt lưu ý. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào có thu nhập cũng phải tự mình thực hiện quyết toán thuế. Việc xác định đúng đối tượng phải quyết toán, trường hợp được ủy quyền cho tổ chức trả thu nhập và thời hạn thực hiện sẽ giúp người nộp thuế tránh bỏ sót nghĩa vụ hoặc thực hiện thủ tục không cần thiết.
Vậy những ai phải tự quyết toán thuế thu nhập cá nhân? Trường hợp nào được ủy quyền quyết toán và khi nào cá nhân không phải thực hiện quyết toán? Trong bài viết dưới đây, chúng tôi sẽ làm rõ 5 nguyên tắc quan trọng về quyết toán thuế thu nhập cá nhân, giúp người nộp thuế xác định đúng trách nhiệm của mình và chủ động thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định.
Ai phải tự quyết toán thuế thu nhập cá nhân theo quy định hiện hành?
Không phải mọi cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công đều phải tự mình thực hiện quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Tùy thuộc vào tình trạng cư trú, nguồn thu nhập và số thuế phải nộp hoặc được hoàn, cá nhân có thể tự quyết toán với cơ quan thuế hoặc ủy quyền cho tổ chức, cá nhân trả thu nhập quyết toán thay.
Theo tiết d.3 điểm d khoản 6 Điều 8 Nghị định 126/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung theo quy định hiện hành, cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công phải trực tiếp quyết toán thuế TNCN với cơ quan thuế trong một số trường hợp nhất định.
Cụ thể, các trường hợp phải trực tiếp khai quyết toán gồm:
1. Có số thuế phải nộp thêm hoặc đề nghị hoàn, bù trừ thuế
Cá nhân phải tự quyết toán nếu sau khi tổng hợp thu nhập và số thuế đã tạm nộp trong năm:
- Có số thuế phải nộp thêm;
- Có số thuế nộp thừa và đề nghị hoàn thuế;
- Có số thuế nộp thừa và đề nghị bù trừ vào kỳ khai thuế tiếp theo.
Tuy nhiên, pháp luật cũng quy định một số trường hợp không bắt buộc phải quyết toán, chẳng hạn số thuế phải nộp thêm sau quyết toán của từng năm từ 50.000 đồng trở xuống hoặc cá nhân có số thuế nộp thừa nhưng không yêu cầu hoàn hay bù trừ vào kỳ tiếp theo.
Đối với khoản thu nhập vãng lai, cá nhân ký hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên tại một nơi và có thu nhập vãng lai tại nơi khác bình quân tháng trong năm không quá 10 triệu đồng, đã được khấu trừ thuế TNCN theo tỷ lệ 10% và không có nhu cầu quyết toán đối với phần thu nhập này thì cũng không bắt buộc phải quyết toán phần thu nhập vãng lai đó.
2. Có thời gian cư trú tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong 12 tháng liên tục
Cá nhân có mặt tại Việt Nam dưới 183 ngày trong năm dương lịch đầu tiên, nhưng nếu tính trong khoảng thời gian 12 tháng liên tục kể từ ngày đầu tiên có mặt tại Việt Nam mà tổng thời gian cư trú đạt từ 183 ngày trở lên thì thuộc trường hợp phải thực hiện quyết toán thuế theo quy định.
Quy định này đặc biệt cần lưu ý đối với cá nhân có yếu tố nước ngoài hoặc người mới bắt đầu làm việc, sinh sống tại Việt Nam.
3. Người nước ngoài chấm dứt hợp đồng làm việc tại Việt Nam
Đối với cá nhân là người nước ngoài kết thúc hợp đồng làm việc tại Việt Nam, cá nhân phải thực hiện quyết toán thuế với cơ quan thuế trước khi xuất cảnh.
Nếu chưa thể trực tiếp hoàn thành thủ tục quyết toán trước khi rời Việt Nam, cá nhân có thể ủy quyền cho tổ chức trả thu nhập hoặc tổ chức, cá nhân khác thực hiện quyết toán theo quy định.
4. Cá nhân thuộc trường hợp được xét giảm thuế
Cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công đồng thời thuộc diện được xem xét giảm thuế do thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn hoặc bệnh hiểm nghèo ảnh hưởng đến khả năng nộp thuế thì không thực hiện ủy quyền quyết toán cho tổ chức, cá nhân trả thu nhập.
Trong trường hợp này, cá nhân phải trực tiếp khai quyết toán với cơ quan thuế để được xem xét giảm thuế theo quy định.
Có phải ai có thu nhập từ tiền lương, tiền công cũng phải tự quyết toán?
Không. Cá nhân đáp ứng điều kiện có thể ủy quyền cho tổ chức, cá nhân trả thu nhập quyết toán thuế thay. Ngược lại, nếu thuộc các trường hợp nêu trên thì cá nhân cần chủ động thực hiện quyết toán trực tiếp với cơ quan thuế.
Vì vậy, trước khi quyết toán TNCN, cá nhân nên kiểm tra đồng thời tình trạng cư trú, số lượng nguồn thu nhập, số thuế đã khấu trừ và nhu cầu hoàn hoặc bù trừ thuế để xác định chính xác mình có thuộc diện phải tự quyết toán hay không.
5 nguyên tắc cần tuân thủ trong hoạt động quản lý thuế
Quản lý thuế là hoạt động có sự tham gia của nhiều chủ thể, từ cơ quan quản lý nhà nước, người nộp thuế đến các tổ chức, cá nhân có liên quan. Để bảo đảm việc quản lý thuế được thực hiện thống nhất, minh bạch và hiệu quả, pháp luật đặt ra những nguyên tắc cụ thể.
Theo Điều 5 Luật Quản lý thuế 2019, được sửa đổi, bổ sung theo quy định hiện hành, hoạt động quản lý thuế phải tuân thủ 05 nguyên tắc cơ bản sau:
1. Mọi chủ thể có nghĩa vụ nộp thuế phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm theo luật
Tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh và cá nhân thuộc diện có nghĩa vụ nộp thuế phải thực hiện nghĩa vụ thuế theo đúng quy định pháp luật.
Đây là nguyên tắc nền tảng nhằm bảo đảm mọi chủ thể có nghĩa vụ thuế đều được đối xử và thực hiện trách nhiệm theo một khuôn khổ pháp lý thống nhất.
2. Quản lý thuế phải công khai, minh bạch và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế
Cơ quan quản lý thuế và các cơ quan nhà nước được giao nhiệm vụ quản lý thuế phải thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự và quy định pháp luật.
Hoạt động quản lý thuế phải bảo đảm các yêu cầu về công khai, minh bạch, bình đẳng, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người nộp thuế.
Công chức quản lý thuế giải quyết hồ sơ dựa trên thông tin, tài liệu do người nộp thuế cung cấp, dữ liệu của cơ quan quản lý thuế, thông tin từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền và kết quả áp dụng quản lý rủi ro, đồng thời phải chịu trách nhiệm trong phạm vi chức trách, nhiệm vụ được giao.
3. Các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan phải tham gia quản lý thuế
Quản lý thuế không chỉ là trách nhiệm riêng của cơ quan thuế. Cơ quan, tổ chức, cá nhân đều có trách nhiệm tham gia vào hoạt động quản lý thuế khi pháp luật quy định.
Nguyên tắc này góp phần hình thành cơ chế phối hợp giữa cơ quan thuế với các chủ thể có liên quan, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý và hạn chế hành vi vi phạm nghĩa vụ thuế.
4. Đẩy mạnh cải cách thủ tục và ứng dụng công nghệ trong quản lý thuế
Pháp luật yêu cầu tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin hiện đại và áp dụng các nguyên tắc quản lý thuế phù hợp với thông lệ quốc tế.
Trong đó có các nguyên tắc đáng chú ý như:
- Nguyên tắc bản chất hoạt động, giao dịch quyết định nghĩa vụ thuế;
- Nguyên tắc quản lý rủi ro trong quản lý thuế;
- Các nguyên tắc quản lý khác phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam.
Việc đẩy mạnh chuyển đổi số và quản lý dựa trên rủi ro giúp nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho người nộp thuế trong quá trình thực hiện thủ tục.
5. Ưu tiên xử lý thủ tục thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu
Đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, pháp luật quy định việc áp dụng biện pháp ưu tiên trong thực hiện thủ tục về thuế theo quy định của pháp luật về hải quan và các quy định có liên quan của Chính phủ.
Nguyên tắc này góp phần hỗ trợ hoạt động xuất nhập khẩu, tạo môi trường thuận lợi cho thương mại quốc tế nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước về thuế.
Việc xác định đúng ai phải tự quyết toán thuế TNCN giúp cá nhân chủ động thực hiện nghĩa vụ thuế, tránh bỏ sót quyền được hoàn hoặc bù trừ thuế và hạn chế những rủi ro phát sinh do quyết toán không đúng quy định. Bên cạnh đó, 05 nguyên tắc quản lý thuế là cơ sở để cơ quan nhà nước tổ chức quản lý thuế theo hướng minh bạch, bình đẳng, hiện đại và dựa trên quản lý rủi ro, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người nộp thuế.
Kết luận
Việc xác định có phải tự quyết toán thuế thu nhập cá nhân hay không là bước quan trọng để mỗi cá nhân chủ động thực hiện đúng nghĩa vụ thuế và bảo đảm quyền lợi của mình. Không phải mọi người có thu nhập đều phải tự quyết toán; nghĩa vụ này còn phụ thuộc vào nguồn thu nhập, tình trạng làm việc, việc khấu trừ thuế và điều kiện ủy quyền quyết toán cho tổ chức trả thu nhập.
Hy vọng 5 nguyên tắc cần biết về quyết toán thuế thu nhập cá nhân được chia sẻ trong bài viết đã giúp bạn có thêm cơ sở để xác định mình có thuộc trường hợp phải tự quyết toán hay không. Trước khi thực hiện, cá nhân nên kiểm tra đầy đủ các nguồn thu nhập, chứng từ khấu trừ thuế và thông tin liên quan để tránh sai sót. Trường hợp có nhiều nguồn thu nhập hoặc tình huống thuế phức tạp, việc tham khảo ý kiến chuyên môn sẽ giúp quá trình quyết toán được thực hiện chính xác và hạn chế những rủi ro không đáng có.
Dịch vụ soát xét hồ sơ thuế của Công ty Tư Vấn Thuế HD là giải pháp giúp doanh nghiệp kiểm tra, đánh giá lại tình trạng hồ sơ thuế trước khi nộp hoặc trước các đợt thanh tra, kiểm tra của cơ quan thuế. Việc thường xuyên soát xét hồ sơ giúp doanh nghiệp kịp thời phát hiện những sai sót trong kê khai, hóa đơn, chứng từ và việc xác định nghĩa vụ thuế, từ đó có phương án điều chỉnh phù hợp và hạn chế những rủi ro có thể phát sinh.
Tư Vấn Thuế HD hỗ trợ rà soát các hồ sơ, chứng từ và nội dung kê khai thuế theo tình hình thực tế của doanh nghiệp; nhận diện những vấn đề có khả năng dẫn đến truy thu, tiền chậm nộp hoặc xử phạt; đồng thời đưa ra các khuyến nghị và hướng xử lý phù hợp với quy định pháp luật. Dịch vụ đặc biệt hữu ích đối với doanh nghiệp muốn kiểm tra tính đầy đủ, nhất quán của hồ sơ thuế hoặc chủ động chuẩn bị trước khi cơ quan thuế tiến hành thanh tra, kiểm tra.
Nếu doanh nghiệp đang băn khoăn về tính chính xác của hồ sơ thuế hoặc muốn soát xét hồ sơ thuế để chủ động kiểm soát và hạn chế rủi ro, không nên chờ đến khi phát sinh vấn đề mới xử lý. Hãy liên hệ Công ty Tư Vấn Thuế HD để được tư vấn thuế và hỗ trợ soát xét hồ sơ một cách chuyên nghiệp, kịp thời, phù hợp với tình hình thực tế của doanh nghiệp.
Thông tin:
- Website: tuvanthuehd.com
- Địa chỉ: Lô a2d11 Khu đô thị mới Cầu Giấy, số 3 ngõ 84 đường Trần Thái Tông, Phường Cầu Giấy, Thành Phố Hà Nội, Việt Nam.
- SĐT: 036.825.6731 – 034. 943.2286
- Email: [email protected]
