Không phải doanh nghiệp nào cũng có thời gian hoạt động sản xuất, kinh doanh kéo dài trọn vẹn một năm dương lịch. Trường hợp doanh nghiệp mới thành lập, tạm ngừng, chuyển đổi loại hình, tổ chức lại hoặc chấm dứt hoạt động giữa năm có thể phát sinh nhiều vấn đề liên quan đến kỳ tính thuế và nghĩa vụ quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Việc xác định đúng thời gian tính thuế và trách nhiệm quyết toán có ý nghĩa quan trọng, giúp doanh nghiệp thực hiện đúng nghĩa vụ và hạn chế nguy cơ bị xử lý do kê khai, quyết toán không đúng quy định.
Vậy doanh nghiệp kinh doanh không trọn năm có phải quyết toán thuế TNDN hay không? Từ ngày 01/07/2026, quy định liên quan đến vấn đề này có những điểm nào cần lưu ý? Bài viết dưới đây sẽ phân tích cụ thể quy định về kỳ tính thuế, thời điểm quyết toán và những trường hợp đặc biệt mà doanh nghiệp cần quan tâm để chủ động thực hiện đúng nghĩa vụ thuế.
Từ 01/7/2026, kinh doanh không trọn năm có phải quyết toán thuế TNDN không?
Có. Việc doanh nghiệp hoặc người nộp thuế chỉ hoạt động, kinh doanh trong một phần của năm không làm phát sinh ngoại lệ đối với nghĩa vụ quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN).
Theo điểm c khoản 1 Điều 21 Thông tư 89/2026/TT-BTC, người nộp thuế phải thực hiện quyết toán thuế TNDN khi kết thúc năm tính thuế, bao gồm cả trường hợp tạm ngừng hoạt động hoặc kinh doanh không trọn năm.
Cụ thể, các trường hợp phải quyết toán thuế TNDN gồm:
- Quyết toán khi kết thúc năm (năm dương lịch hoặc năm tài chính), kể cả khi người nộp thuế tạm ngừng hoạt động hoặc chỉ kinh doanh trong một phần của năm;
- Quyết toán đến thời điểm chấm dứt hoạt động, giải thể, phá sản, chấm dứt hợp đồng, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, hoặc khi doanh nghiệp bị chia, sáp nhập, hợp nhất;
- Trường hợp đã khai thuế TNDN theo từng lần phát sinh đối với một hoạt động thì không phải quyết toán năm đối với chính hoạt động đã khai theo từng lần phát sinh.
Như vậy, doanh nghiệp không được hiểu rằng kinh doanh không đủ 12 tháng thì được miễn quyết toán thuế TNDN. Nếu vẫn thuộc trường hợp phải quyết toán theo quy định, người nộp thuế phải thực hiện đầy đủ hồ sơ quyết toán cho khoảng thời gian thực tế phát sinh hoạt động kinh doanh.
Cơ quan nào tiếp nhận hồ sơ khai thuế TNDN theo Thông tư 89/2026?
Việc xác định đúng cơ quan thuế tiếp nhận hồ sơ là vấn đề quan trọng, đặc biệt đối với doanh nghiệp có đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh, hoạt động tại nhiều tỉnh, thành hoặc hoạt động chuyển nhượng bất động sản, chuyển nhượng vốn.
Theo khoản 2 Điều 21 Thông tư 89/2026/TT-BTC, cơ quan tiếp nhận và xử lý hồ sơ khai thuế TNDN được xác định tùy từng trường hợp cụ thể như sau:
1. Doanh nghiệp nộp hồ sơ cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp
Nguyên tắc chung là người nộp thuế thực hiện nộp hồ sơ khai thuế TNDN cho cơ quan thuế trực tiếp quản lý mình.
Nếu doanh nghiệp có đơn vị phụ thuộc hoặc địa điểm kinh doanh tại tỉnh khác với nơi đặt trụ sở chính và phát sinh thu nhập được hưởng ưu đãi thuế TNDN thì doanh nghiệp phải xác định riêng số thuế TNDN phải nộp đối với hoạt động được hưởng ưu đãi với cơ quan thuế quản lý tại nơi có đơn vị phụ thuộc hoặc địa điểm kinh doanh.
2. Đơn vị trực thuộc hạch toán độc lập tự khai thuế
Trường hợp doanh nghiệp có đơn vị trực thuộc hạch toán độc lập theo quy định, đơn vị này tự thực hiện khai thuế TNDN đối với phần thu nhập phát sinh tại đơn vị mình.
Hồ sơ được nộp cho cơ quan thuế trực tiếp quản lý đơn vị trực thuộc.
3. Hạch toán tập trung nhưng có đơn vị phụ thuộc ở tỉnh khác
Đối với doanh nghiệp hạch toán tập trung, nếu có đơn vị phụ thuộc hoặc địa điểm kinh doanh tại tỉnh khác nơi đặt trụ sở chính thì doanh nghiệp thực hiện:
- Khai thuế và tính thuế TNDN với cơ quan thuế quản lý trực tiếp;
- Nộp hồ sơ khai thuế theo quy định;
- Phân bổ số thuế TNDN phải nộp cho từng tỉnh nơi có hoạt động kinh doanh theo quy định.
Doanh nghiệp siêu nhỏ theo quy định của pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa không phải thực hiện phân bổ số thuế phải nộp theo trường hợp này.
4. Một số hoạt động bất động sản khai tại nơi có bất động sản
Đối với một số hoạt động liên quan đến bất động sản, cơ quan thuế tiếp nhận và xử lý hồ sơ là cơ quan thuế nơi có bất động sản chuyển nhượng.
Quy định này áp dụng đối với các trường hợp như:
- Chuyển nhượng bất động sản tại tỉnh khác với nơi đặt trụ sở chính, áp dụng phương pháp tỷ lệ trên doanh thu;
- Bán hoặc bán đấu giá bất động sản là tài sản bảo đảm để thi hành án hoặc xử lý nợ theo quy định;
- Bán toàn bộ công ty TNHH một thành viên do tổ chức làm chủ sở hữu dưới hình thức chuyển nhượng vốn có gắn với bất động sản, trong trường hợp áp dụng phương pháp tỷ lệ trên doanh thu.
5. Bán, bán đấu giá tài sản bảo đảm không phải bất động sản
Đối với hoạt động bán hoặc bán đấu giá tài sản khác là tài sản bảo đảm để thi hành án hoặc xử lý nợ, hồ sơ khai thuế được tiếp nhận, xử lý bởi cơ quan thuế quản lý trực tiếp cơ quan, tổ chức thực hiện bán tài sản bảo đảm.
Quy định này áp dụng đối với các chủ thể như cơ quan thi hành án, tổ chức có thẩm quyền bán đấu giá, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và tổ chức do Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ được Chính phủ thành lập để thực hiện chức năng mua, bán, xử lý nợ.
6. Chuyển nhượng vốn của doanh nghiệp nước ngoài
Khi phát sinh hoạt động chuyển nhượng vốn của doanh nghiệp nước ngoài, cơ quan thuế tiếp nhận và xử lý hồ sơ là cơ quan thuế trực tiếp quản lý tổ chức Việt Nam nơi doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vốn.
Người có trách nhiệm kê khai thuế đối với hoạt động chuyển nhượng vốn được xác định theo quy định của pháp luật về thuế TNDN.
7. Chia lợi tức cho tổ chức đầu tư của quỹ đầu tư chứng khoán
Đối với hoạt động chia lợi tức cho tổ chức đầu tư của quỹ đầu tư chứng khoán, hồ sơ khai thuế được nộp cho cơ quan thuế trực tiếp quản lý công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán.
8. Đơn vị thành viên của tập đoàn, tổng công ty
Trường hợp các tập đoàn kinh tế, tổng công ty có đơn vị thành viên và đơn vị thành viên đã hạch toán được doanh thu, chi phí và thu nhập chịu thuế, đơn vị thành viên phải tự thực hiện khai, nộp thuế TNDN tại cơ quan thuế trực tiếp quản lý đơn vị mình.
9. Đơn vị thành viên có hoạt động kinh doanh riêng
Nếu đơn vị thành viên có hoạt động kinh doanh khác với hoạt động kinh doanh chung của tập đoàn hoặc tổng công ty và hạch toán riêng được thu nhập từ hoạt động này, đơn vị thành viên phải thực hiện khai thuế TNDN với cơ quan thuế trực tiếp quản lý đơn vị thành viên.
Từ ngày 01/07/2026, quy định về quyết toán thuế TNDN tiếp tục đặt ra nghĩa vụ đối với người nộp thuế ngay cả khi tạm ngừng hoạt động hoặc kinh doanh không trọn năm. Do đó, doanh nghiệp cần căn cứ vào thời gian hoạt động thực tế và tình trạng pháp lý của mình để xác định đúng nghĩa vụ quyết toán.
Đồng thời, việc xác định cơ quan thuế tiếp nhận hồ sơ không phải lúc nào cũng chỉ căn cứ vào địa chỉ trụ sở chính. Doanh nghiệp cần xem xét thêm các yếu tố như đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh, phương thức hạch toán, địa điểm bất động sản, hoạt động chuyển nhượng vốn hoặc đặc thù của từng loại giao dịch để thực hiện kê khai đúng nơi, đúng quy định.
Người nộp thuế có những trách nhiệm gì theo quy định mới?
Theo Điều 7 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, người nộp thuế không chỉ có trách nhiệm thực hiện đúng các quy định về đăng ký thuế, mà còn phải bảo đảm việc cung cấp thông tin, kê khai, nộp thuế và hoàn thành nghĩa vụ thuế trong các trường hợp thay đổi địa chỉ, tạm ngừng hoạt động, chấm dứt mã số thuế hoặc khôi phục mã số thuế.
Cụ thể, trách nhiệm của người nộp thuế được quy định như sau:
1. Cung cấp đầy đủ, chính xác và kịp thời thông tin đăng ký thuế
Người nộp thuế phải cung cấp đầy đủ, chính xác và đúng thời hạn các thông tin đăng ký thuế của mình, đơn vị phụ thuộc và địa điểm kinh doanh khi đăng ký lần đầu hoặc khi có thay đổi. Đồng thời, người nộp thuế phải chịu trách nhiệm về tính chính xác của những thông tin đã cung cấp.
Trường hợp đơn vị phụ thuộc không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đăng ký thuế, người nộp thuế phải thực hiện đăng ký thuế cho đơn vị phụ thuộc theo yêu cầu của cơ quan thuế.
Đối với người đại diện theo pháp luật hoặc chủ doanh nghiệp thuộc diện có rủi ro về thuế theo tiêu chí phân tích rủi ro của cơ quan thuế, phải thực hiện giải trình, cung cấp thông tin, tài liệu khi được yêu cầu và chấp hành các biện pháp quản lý thuế theo thông báo của cơ quan thuế.
Nếu thông tin do cơ quan đăng ký kinh doanh hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền chuyển sang cơ quan thuế theo cơ chế liên thông chưa đầy đủ, người nộp thuế phải bổ sung thông tin theo yêu cầu.
2. Thực hiện nghĩa vụ thuế khi thay đổi địa chỉ trụ sở
Trường hợp doanh nghiệp chuyển trụ sở sang tỉnh khác làm thay đổi cơ quan thuế quản lý trực tiếp, sau khi hoàn tất thủ tục thay đổi địa chỉ, người nộp thuế vẫn phải tiếp tục xử lý các nghĩa vụ thuế chưa hoàn thành với cơ quan thuế nơi chuyển đi.
Các nghĩa vụ chủ yếu bao gồm:
- Nộp đầy đủ hồ sơ khai thuế đã đến hạn tính đến thời điểm thay đổi địa chỉ;
- Thanh toán đầy đủ tiền thuế, các khoản thu khác, tiền chậm nộp và tiền phạt theo quy định;
- Có quyền đề nghị bù trừ nghĩa vụ thuế hoặc hoàn trả khoản thuế, khoản thu khác đã nộp thừa, trừ trường hợp pháp luật có quy định riêng;
- Được chuyển số thuế GTGT đầu vào chưa khấu trừ hết để bù trừ với số thuế GTGT phát sinh sau khi thay đổi cơ quan thuế quản lý;
- Đối với số thuế TNCN, thuế TNDN và lợi nhuận sau thuế còn lại sau khi trích lập các quỹ đã tạm nộp nhưng chưa đến thời hạn quyết toán, người nộp thuế được bù trừ với số thuế phải nộp theo hồ sơ quyết toán tại cơ quan thuế nơi chuyển đến theo quy định.
3. Trách nhiệm trong thời gian tạm ngừng hoạt động, kinh doanh
Trong thời gian tạm ngừng hoạt động, kinh doanh, người nộp thuế cần lưu ý các nghĩa vụ sau:
- Về nguyên tắc, không phải nộp hồ sơ khai thuế trong thời gian tạm ngừng. Tuy nhiên, nếu thời gian tạm ngừng không trọn tháng, quý, năm dương lịch hoặc năm tài chính thì vẫn phải thực hiện khai thuế tháng, quý và quyết toán năm theo quy định;
- Không được sử dụng hóa đơn trong thời gian tạm ngừng. Trường hợp được cơ quan thuế chấp thuận cho sử dụng hóa đơn thì phải thực hiện khai thuế theo quy định;
- Vẫn phải chấp hành các quyết định, thông báo của cơ quan quản lý thuế liên quan đến đôn đốc thu nợ, cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế, tạm hoãn xuất cảnh, kiểm tra việc chấp hành pháp luật thuế và xử lý vi phạm hành chính;
- Trạng thái tạm ngừng hoạt động, kinh doanh được cập nhật trên Hệ thống thông tin quản lý thuế và được sử dụng thống nhất khi thực hiện các thủ tục về thuế.
4. Hoàn thành nghĩa vụ khi chấm dứt hiệu lực mã số thuế
Khi thực hiện thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, người nộp thuế phải hoàn tất các nghĩa vụ về:
- Nộp hồ sơ khai thuế còn thiếu;
- Nộp đầy đủ số tiền thuế và các khoản phải nộp khác;
- Xử lý số thuế nộp thừa;
- Xử lý số thuế GTGT chưa được khấu trừ, nếu có;
- Hoàn thành nghĩa vụ thuế của đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh và nghĩa vụ thuế theo mã số thuế nộp thay, nếu phát sinh.
Trường hợp người nộp thuế là đơn vị chủ quản có các đơn vị phụ thuộc, tất cả đơn vị phụ thuộc phải hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế trước khi đơn vị chủ quản thực hiện chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
5. Hoàn thành nghĩa vụ trước khi khôi phục mã số thuế
Người nộp thuế có hồ sơ đề nghị khôi phục mã số thuế phải hoàn thiện đầy đủ hồ sơ khai thuế còn thiếu và thanh toán các khoản thuế, khoản thu khác còn phải nộp với cơ quan thuế trước khi mã số thuế được khôi phục.
Ngoại lệ được áp dụng đối với trường hợp được cơ quan có thẩm quyền khôi phục tình trạng pháp lý hoặc được chấp thuận nộp dần tiền thuế nợ theo quy định tại khoản 6 Điều 48 Luật Quản lý thuế 2025.
6. Trách nhiệm khi bị thông báo không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký
Nếu bị cơ quan thuế thông báo không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, người nộp thuế vẫn phải chịu trách nhiệm đối với toàn bộ nghĩa vụ thuế phát sinh trong thời gian này, bao gồm cả nghĩa vụ liên quan đến địa chỉ của đơn vị phụ thuộc và địa điểm kinh doanh.
Đồng thời, người nộp thuế phải chấp hành các thông báo, quyết định của cơ quan quản lý thuế và cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Đáng chú ý, trong thời gian bị thông báo không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, người nộp thuế không được thực hiện thủ tục tạm ngừng hoạt động, kinh doanh. Chỉ sau khi hoàn thành thủ tục khôi phục mã số thuế mới có thể tiếp tục thực hiện thủ tục tạm ngừng theo quy định.
7. Không phải khai lại thông tin đã được kết nối, chia sẻ dữ liệu
Người nộp thuế không phải khai lại những thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc cơ sở dữ liệu của các bộ, ngành đã kết nối, chia sẻ với Hệ thống thông tin quản lý thuế.
Tuy nhiên, nếu thông tin có thay đổi hoặc cơ quan quản lý thuế yêu cầu để phục vụ công tác kiểm tra thuế thì người nộp thuế vẫn phải thực hiện việc cung cấp, cập nhật thông tin theo quy định.
8. Trách nhiệm của cá nhân quản lý doanh nghiệp, hộ kinh doanh trong một số trường hợp đặc biệt
Một số cá nhân giữ vai trò chủ sở hữu, thành viên hoặc người đại diện theo pháp luật phải đặc biệt lưu ý nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp, hộ kinh doanh.
Cụ thể, chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ sở hữu công ty TNHH một thành viên, thành viên hợp danh, chủ hộ kinh doanh và người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp phải hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế cũng như các nghĩa vụ liên quan đến hồ sơ thuế đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã bị cơ quan thuế thông báo không hoạt động tại địa chỉ đăng ký hoặc bị cơ quan có thẩm quyền thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh theo Điều 73 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
Việc hoàn thành các nghĩa vụ này phải được thực hiện trước khi cá nhân thực hiện thủ tục đăng ký thuế cho doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh mới mà mình là người đại diện theo pháp luật hoặc người quản lý.
Có thể thấy, quy định mới đặt ra trách nhiệm khá toàn diện đối với người nộp thuế, từ đăng ký và cập nhật thông tin thuế, thực hiện nghĩa vụ khi thay đổi cơ quan thuế quản lý, tạm ngừng hoạt động, chấm dứt mã số thuế cho đến khôi phục mã số thuế. Vì vậy, doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân cần chủ động rà soát tình trạng thuế, hồ sơ khai thuế và các nghĩa vụ còn tồn đọng để hạn chế nguy cơ bị xử lý hoặc gặp vướng mắc khi thực hiện thủ tục hành chính về thuế.
Kết luận
Doanh nghiệp hoạt động không trọn năm vẫn cần đặc biệt lưu ý đến nghĩa vụ quyết toán thuế TNDN, bởi việc xác định kỳ tính thuế không chỉ phụ thuộc vào thời gian doanh nghiệp thực tế kinh doanh mà còn liên quan đến từng trường hợp cụ thể theo quy định pháp luật. Đặc biệt, từ 01/07/2026, doanh nghiệp cần cập nhật các quy định mới để xác định chính xác kỳ tính thuế, thời hạn kê khai và trách nhiệm quyết toán, tránh tình trạng áp dụng quy định cũ hoặc thực hiện không đúng thủ tục.
Hy vọng những thông tin trên đã giúp doanh nghiệp có cái nhìn rõ hơn về vấn đề quyết toán thuế TNDN đối với trường hợp kinh doanh không trọn năm. Để bảo đảm tuân thủ, doanh nghiệp nên rà soát thời gian hoạt động, doanh thu, chi phí và hồ sơ thuế của từng kỳ, đồng thời cập nhật quy định có hiệu lực từ ngày 01/07/2026. Nếu phát sinh trường hợp đặc thù như mới thành lập, tổ chức lại hoặc chấm dứt hoạt động, doanh nghiệp nên tham khảo ý kiến chuyên môn để xác định chính xác nghĩa vụ thuế và hạn chế rủi ro trong quá trình quyết toán.
Dịch vụ quyết toán thuế theo năm của Công ty Tư Vấn Thuế HD là giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện đầy đủ, chính xác các công việc liên quan đến quyết toán thuế định kỳ, đặc biệt là thuế thu nhập doanh nghiệp và các nghĩa vụ thuế có liên quan. Công tác quyết toán đòi hỏi doanh nghiệp phải rà soát nhiều hồ sơ, sổ sách, hóa đơn, chứng từ và số liệu kế toán, vì vậy việc có đơn vị chuyên môn đồng hành sẽ giúp hạn chế sai sót và giảm áp lực cho bộ phận kế toán.
Tư Vấn Thuế HD hỗ trợ doanh nghiệp rà soát số liệu, kiểm tra hồ sơ và chứng từ liên quan, xác định các khoản doanh thu, chi phí, thu nhập chịu thuế và nghĩa vụ thuế; đồng thời hỗ trợ lập, kiểm tra và hoàn thiện hồ sơ quyết toán theo quy định. Trong quá trình thực hiện, những vấn đề có nguy cơ dẫn đến sai lệch số thuế phải nộp hoặc phát sinh rủi ro về thuế cũng được xem xét để doanh nghiệp có phương án xử lý phù hợp.
Sử dụng dịch vụ quyết toán thuế theo năm giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc kiểm soát nghĩa vụ thuế, tiết kiệm thời gian và hạn chế những rủi ro do kê khai, tổng hợp hoặc xử lý hồ sơ chưa chính xác. Nếu doanh nghiệp đang chuẩn bị quyết toán thuế hoặc cần rà soát lại số liệu trước khi thực hiện quyết toán, hãy liên hệ Công ty Tư Vấn Thuế HD để được tư vấn thuế và hỗ trợ chuyên nghiệp, kịp thời, phù hợp với tình hình thực tế của doanh nghiệp.
Thông tin:
- Website: tuvanthuehd.com
- Địa chỉ: Lô a2d11 Khu đô thị mới Cầu Giấy, số 3 ngõ 84 đường Trần Thái Tông, Phường Cầu Giấy, Thành Phố Hà Nội, Việt Nam.
- SĐT: 036.825.6731 – 034. 943.2286
- Email: [email protected]
